“ਅਗਲੇ ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ’ਚ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਭੋਜਨ ਸੰਕਟ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ” — ਐੱਸ. ਜੈਸ਼ੰਕਰ

ਅਗਲੇ ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ’ਚ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਭੋਜਨ ਸੰਕਟ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ: ਐੱਸ. ਜੈਸ਼ੰਕਰ

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਜੰਗੀ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਐੱਸ. ਜੈਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਖੁਰਾਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਿੰਤਾ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਮਹਾਸਭਾ ਵਿੱਚ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ ਜੈਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਨਾਜ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਅਤੇ ਖਾਦਾਂ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੁਨੀਆ ਸਾਹਮਣੇ ਵੱਡੇ ਭੋਜਨ ਸੰਕਟ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। 

ਜੈਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੰਬੋਧਨ ਵਿੱਚ ਖੁਰਾਕ, ਈਂਧਨ, ਖਾਦ ਅਤੇ ਵਿੱਤ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਚਾਰ ਵੱਡੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਮੌਜੂਦਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ’ਤੇ ਇਕੱਠੇ ਪੈ ਰਹੇ ਦਬਾਅ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਦੇਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।

ਅਨਾਜ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ’ਤੇ ਚਿੰਤਾ

ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸਿਰਫ਼ ਸੁਰੱਖਿਆ ਜਾਂ ਰਾਜਨੀਤੀ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਅਨਾਜ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਸਪਲਾਈ ’ਤੇ ਵੀ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਅਨਾਜ ਦੀ ਨਿਰਵਿਘਨ ਆਵਾਜਾਈ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ’ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ। 

ਜੈਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਬਿਆਨ ਮੁਤਾਬਕ ਯੂਕਰੇਨ ਅਤੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਕਾਰਨ ਗਲੋਬਲ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨਾਂ ’ਤੇ ਦਬਾਅ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਅਨਾਜ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰੁਕਾਵਟ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁਰਾਕ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਅਤੇ ਕੀਮਤਾਂ ’ਤੇ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। 

ਖਾਦਾਂ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਵੀ ਵੱਡਾ ਮੁੱਦਾ

ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉਤਪਾਦਨ ਲਈ ਖਾਦਾਂ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਵੀ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਜੈਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਖਾਦਾਂ ਦੀ ਕਮੀ ਨੂੰ ਵੀ ਮੌਜੂਦਾ ਵਿਸ਼ਵ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ। ਜੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਲੋੜੀਂਦੀਆਂ ਖਾਦਾਂ ਨਾ ਮਿਲਣ ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਫ਼ਸਲਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ’ਤੇ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਚੱਲ ਕੇ ਖੁਰਾਕ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। 

ਭਾਰਤ ਲਈ ਵੀ ਇਹ ਮਸਲਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਵੱਡੀ ਆਬਾਦੀ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਲੋੜ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉਤਪਾਦਨ ਨਾਲ ਸਿੱਧੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਖਾਦਾਂ, ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਅਨਾਜ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਬਦਲਾਅ ਦਾ ਭਾਰਤੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ’ਤੇ ਵੀ ਅਸਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਨੇ ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ’ਤੇ ਦਿੱਤਾ ਜ਼ੋਰ

ਜੈਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਰੁਕਾਵਟ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤਰਜੀਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। 

ਜੈਸ਼ੰਕਰ ਦਾ ਇਹ ਬਿਆਨ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਆਇਆ ਹੈ ਜਦੋਂ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਕਈ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜੰਗ ਅਤੇ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨਾਜ, ਖਾਦਾਂ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਦੀਆਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਪਲਾਈ ਲਾਈਨਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਜੈਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਇਹ ਚੇਤਾਵਨੀ ਇੱਕ ਸੰਭਾਵਿਤ ਖ਼ਤਰੇ ਬਾਰੇ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਇਹ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਭੋਜਨ ਸੰਕਟ ਲਾਜ਼ਮੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਅਸਲ ਸਥਿਤੀ ਅਨਾਜ ਉਤਪਾਦਨ, ਮੌਸਮ, ਖਾਦਾਂ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ, ਵਪਾਰਕ ਨੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਜੰਗੀ ਹਾਲਾਤਾਂ ਦੇ ਅਗਲੇ ਵਿਕਾਸ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗੀ।