Hisar Haryana Agricultural University 

ਚੌਧਰੀ ਚਰਨ ਸਿੰਘ ਹਰਿਆਣਾ ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਹਿਸਾਰ ਦੇ ਕਣਕ ਅਤੇ ਜੌਂ ਸੈਕਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਕਣਕ ਦੀ ਨਵੀਂ ਕਿਸਮ WH 1402, ਜੋ ਕਿ ਦੋ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਦਰਮਿਆਨੀ ਖਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਝਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੀ ਪਛਾਣ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਮੈਦਾਨੀ ਖੇਤਰਾਂ ਲਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ, ਹਰਿਆਣਾ, ਰਾਜਸਥਾਨ, ਦਿੱਲੀ, ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਅਤੇ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਮੈਦਾਨੀ ਖੇਤਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵਾਈਸ ਚਾਂਸਲਰ ਪ੍ਰੋ. ਬੀ.ਆਰ. ਕੰਬੋਜ ਨੇ ਪ੍ਰੈਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਕਣਕ ਅਤੇ ਜੌਂ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ ਕਣਕ ਦੀ ਨਵੀਂ ਕਿਸਮ ਡਬਲਯੂਐਚ 1402 ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਿਸਮ ਦਾ ਔਸਤਨ ਝਾੜ 50 ਕੁਇੰਟਲ ਪ੍ਰਤੀ ਹੈਕਟੇਅਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਝਾੜ 68 ਕੁਇੰਟਲ ਪ੍ਰਤੀ ਹੈਕਟੇਅਰ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਕਿਸਮ ਪੀਲੀ ਕੁੰਗੀ, ਭੂਰੀ ਕੁੰਗੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਰੋਧਕ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ, ਇਹ ਕਿਸਮ NIAW 3170 ਨਾਲੋਂ 7.5 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਵੱਧ ਝਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਘੱਟ ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮ ਹੈ।

ਵਾਈਸ ਚਾਂਸਲਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰੇਤਲੇ, ਘੱਟ ਉਪਜਾਊ ਅਤੇ ਘੱਟ ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਲਈ ਕਣਕ ਦੀ ਨਵੀਂ ਕਿਸਮ ਡਬਲਯੂਐਚ 1402 ਕਿਸਮ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਛੇ ਪਾਣੀਆਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਕਿਸਾਨ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵੱਧ ਝਾੜ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਨਵੀਂ ਕਿਸਮ ਘੱਟ ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਲਈ ਵਰਦਾਨ ਸਾਬਤ ਹੋਵੇਗੀ।

ਡਬਲਯੂਐਚ 1402 ਦੀ ਬਿਜਾਈ ਲਈ ਬੀਜਾਂ ਦਾ ਢੁਕਵਾਂ ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਮਾਤਰਾ

ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਕਾਲਜ ਦੇ ਵਾਈਸ ਚਾਂਸਲਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਣਕ ਦੀ ਨਵੀਂ ਕਿਸਮ ਡਬਲਯੂਐਚ 1402 ਦੀ ਬਿਜਾਈ ਦਾ ਢੁਕਵਾਂ ਸਮਾਂ ਅਕਤੂਬਰ ਦੇ ਆਖਰੀ ਹਫ਼ਤੇ ਤੋਂ ਨਵੰਬਰ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਤੱਕ ਹੈ। ਬੀਜ ਦੀ ਮਾਤਰਾ 100 ਕਿਲੋ ਪ੍ਰਤੀ ਹੈਕਟੇਅਰ ਹੈ। ਇਸ ਕਿਸਮ ਨੂੰ ਦੋ ਪਾਣੀਆਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਪਾਣੀ ਬਿਜਾਈ ਤੋਂ 20-25 ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ apical ਜੜ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉੱਗਣ ਵੇਲੇ ਅਤੇ ਦੂਸਰਾ ਪਾਣੀ ਬਿਜਾਈ ਤੋਂ 80-85 ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਮੁੰਦਰੀਆਂ ਦੇ ਉੱਗਣ ਵੇਲੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕਣਕ ਦੀ ਨਵੀਂ ਕਿਸਮ WH 1402 ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ

ਕਣਕ ਅਤੇ ਜੌਂ ਸੈਕਸ਼ਨ ਦੇ ਇੰਚਾਰਜ ਡਾ: ਪਵਨ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਣਕ ਦੀ ਨਵੀਂ ਕਿਸਮ ਡਬਲਯੂਐਚ 1402 ਕਿਸਮ 100 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਣੇ ਕੱਢ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ 147 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੇ ਝੁਮਕੇ ਲੰਬੇ (14 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ) ਅਤੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੀ ਉਚਾਈ 100 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਸ ਦੇ ਡਿੱਗਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਨਾਮੁਮਕਿਨ ਹੈ। ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੇ ਦਾਣੇ ਮੋਟੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ 11.3 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਪ੍ਰੋਟੀਨ, ਹੈਕਟੋਲੀਟਰ ਭਾਰ (77.7 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ/ਐਚਐਲ), ਆਇਰਨ (37.6 ਪੀਪੀਐਮ), ਜ਼ਿੰਕ (37.8 ਪੀਪੀਐਮ) ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਕਿਸਮ ਪੌਸ਼ਟਿਕਤਾ ਦੇ ਪੱਖੋਂ ਚੰਗੀ ਹੈ।

READ ALSO:20 ਤੋਂ ਦੋ ਪੜਾਵਾਂ ‘ਚ ਹੋਵੇਗਾ ਹਰਿਆਣਾ ਦਾ ਬਜਟ ਸੈਸ਼ਨ: ਜਨਵਰੀ ਤੋਂ ਮਿਲੇਗੀ 3,000 ਰੁਪਏ ਬੁਢਾਪਾ ਪੈਨਸ਼ਨ..

ਕਣਕ ਅਤੇ ਜੌਂ ਵਰਗ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ

ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਕਣਕ ਅਤੇ ਜੌਂ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ ਕਣਕ ਦੀ ਨਵੀਂ ਕਿਸਮ WH 1402 ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਡਾ: ਐਮ.ਐਸ. ਦਲਾਲ, ਓ.ਪੀ. ਬਿਸ਼ਨੋਈ, ਵਿਕਰਮ ਸਿੰਘ, ਦਿਵਿਆ ਫੋਗਾਟ, ਯੋਗਿੰਦਰ ਕੁਮਾਰ, ਐਸ.ਕੇ. ਪਾਹੂਜਾ, ਸੋਮਵੀਰ, ਆਰ.ਐਸ. ਬੈਨੀਵਾਲ, ਭਗਤ ਸਿੰਘ, ਰੇਣੂ ਮੁੰਜਾਲ, ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ, ਪੂਜਾ ਗੁਪਤਾ ਅਤੇ ਪਵਨ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਇਸ ਕਿਸਮ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ।

Hisar Haryana Agricultural University