ਸਾਵਧਾਨ! 'ਗੋਸਟ ਮੋਬਾਈਲ ਟਾਵਰ' ਅਤੇ ਪ੍ਰੌਕਸੀ ਸਿਮ ਰਾਹੀਂ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਕਰੋੜਾਂ ਦੀ ਠੱਗੀ, ਜਾਰੀ ਹੋਈ ਚੇਤਾਵਨੀ

ਅੱਜ ਦੇ ਡਿਜੀਟਲ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਸਾਈਬਰ ਠੱਗਾਂ ਨੇ ਧੋਖਾਧੜੀ ਕਰਨ ਲਈ ਨਵੇਂ-ਨਵੇਂ ਅਤੇ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤਰੀਕੇ ਕੱਢ ਲਏ ਹਨ। ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਇੱਕ ਖੁਲਾਸਾ ਅਖ਼ਬਾਰ 'ਦੈਨਿਕ ਭਾਸਕਰ' ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਠੱਗ ਗੋਸਟ ਮੋਬਾਈਲ ਟਾਵਰ (Ghost Mobile Tower) ਅਤੇ ਪ੍ਰੌਕਸੀ ਸਿਮ ਕਾਰਡਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ।

ਕੀ ਹੈ 'ਗੋਸਟ ਮੋਬਾਈਲ ਟਾਵਰ' ਅਤੇ ਠੱਗੀ ਦਾ ਨਵਾਂ ਤਰੀਕਾ?

ਸਾਈਬਰ ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਜਾਂਚ ਏਜੰਸੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਠੱਗ ਅਸਲ ਮੋਬਾਈਲ ਟਾਵਰਾਂ ਦੇ ਸਿਗਨਲਾਂ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਕੇ ਜਾਂ ਛੋਟੇ ਪੋਰਟੇਬਲ ਸੈੱਟਅੱਪ ਰਾਹੀਂ ਆਸ-ਪਾਸ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾਅਲੀ ਕਾਲਾਂ (Fake Calls) ਦਾ ਜਾਲ ਬੁਣਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੋਸਟ ਟਾਵਰ ਜਾਂ ਪ੍ਰੌਕਸੀ ਨੈੱਟਵਰਕ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਕਨੀਕ ਰਾਹੀਂ ਠੱਗ ਅਸਲ ਟੈਲੀਕਾਮ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦੇ ਕੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਅਸਲ ਪਛਾਣ ਤੋਂ ਸੈਂਕੜੇ ਕਾਲਾਂ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਕਾਲਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਸਹੀ ਡਿਜੀਟਲ ਰਿਕਾਰਡ ਜਾਂ ਕਾਲ ਡਿਟੇਲ ਰਿਕਾਰਡ (CDR) ਪੁਲਿਸ ਜਾਂ ਏਜੰਸੀਆਂ ਦੀ ਪਕੜ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਠੱਗ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਬੈਂਕ ਅਧਿਕਾਰੀ, ਕਸਟਮ ਅਫਸਰ ਜਾਂ ਡਿਜੀਟਲ ਅਰੈਸਟ (Digital Arrest) ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਦੀ ਕਮਾਈ ਹੜੱਪ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਪਛਾਣ: ਜੇ ਅਚਾਨਕ 4G/5G ਤੋਂ 2G ਹੋ ਜਾਵੇ ਨੈੱਟਵਰਕ

ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਜਗ੍ਹਾ ਬੈਠੇ ਹੋ ਅਤੇ ਅਚਾਨਕ ਤੁਹਾਡੇ ਮੋਬਾਈਲ ਦਾ ਸਿਗਨਲ 4G ਜਾਂ 5G ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਕੇ ਸਿੱਧਾ 2G ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਸਮਝ ਜਾਓ ਕਿ ਆਸ-ਪਾਸ ਕੋਈ ਜਾਅਲੀ 'ਗੋਸਟ ਟਾਵਰ' ਜਾਂ ਡਿਵਾਈਸ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਸਾਵਧਾਨ ਹੋ ਜਾਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ:

• ਨੈੱਟਵਰਕ ਬਦਲਣ 'ਤੇ ਰਹੋ ਚੌਕਸ: ਜੇਕਰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਤੁਹਾਡਾ 4G/5G ਨੈੱਟਵਰਕ ਅਚਾਨਕ 2G ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਫ਼ੋਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿਓ ਜਾਂ ਉਸ ਜਗ੍ਹਾ ਤੋਂ ਪਾਸੇ ਹਟ ਜਾਓ।

• ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ੱਕੀ ਕਾਲ ਤੋਂ ਬਚੋ: ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੋਈ ਅਜਿਹੀ ਕਾਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬੈਂਕ ਖਾਤਾ ਬਲੌਕ ਹੋਣ ਜਾਂ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਦਾ ਡਰ ਦਿਖਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਫ਼ੋਨ ਕੱਟ ਦਿਓ।

• ਨਿੱਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਂਝੀ ਨਾ ਕਰੋ: ਆਪਣਾ ਆਧਾਰ ਕਾਰਡ, ਪੈਨ ਕਾਰਡ, OTP ਜਾਂ ਬੈਂਕ ਵੇਰਵੇ ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਅਣਜਾਣ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਲ ਫ਼ੋਨ 'ਤੇ ਸਾਂਝੇ ਨਾ ਕਰੋ।

• ਸਾਈਬਰ ਪੋਰਟਲ 'ਤੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰੋ: ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਅਜਿਹੀ ਕੋਈ ਠੱਗੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਸਰਕਾਰੀ ਸਾਈਬਰ ਕ੍ਰਾਈਮ ਪੋਰਟਲ (cybercrime.gov.in) ਜਾਂ ਹੈਲਪਲਾਈਨ ਨੰਬਰ 1930 'ਤੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰਵਾਓ।

ਸੁਰੱਖਿਆ ਏਜੰਸੀਆਂ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਗਰੋਹਾਂ 'ਤੇ ਸ਼ਿਕੰਜਾ ਕੱਸਣ ਲਈ ਸਖ਼ਤ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।