ਵੈਨਕੂਵਰ: ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਕੈਨੇਡਾ ਗਏ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਦਾ ਨਾਂ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਵੈਨਕੂਵਰ (Vancouver) ਦੀ ਗੈਂਗ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ (Gang Culture) ਨਾਲ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੁੜਿਆ ਕਿ ਬਿੰਦੀ ਜੌਹਲ (Bindy Johal) ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਚਰਚਿਤ ਇੰਡੋ-ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਗੈਂਗਸਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗਾ। ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਗੈਂਗ, ਨਸ਼ਿਆਂ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ, ਆਪਸੀ ਦੁਸ਼ਮਣੀਆਂ, ਕਤਲਾਂ ਦੇ ਦੋਸ਼, ਅਦਾਲਤੀ ਮੁਕੱਦਮੇ ਅਤੇ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਇੱਕ ਨਾਈਟ ਕਲੱਬ (Nightclub) ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਹੱਤਿਆ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਖ਼ੂਨੀ ਅਧਿਆਇ ਸ਼ਾਮਲ ਰਹੇ।

ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਕੈਨੇਡਾ ਤੱਕ ਦਾ ਸਫ਼ਰ

ਭੂਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਜੌਹਲ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ 'ਬਿੰਦੀ ਜੌਹਲ' ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਦੀ ਸੀ, ਦਾ ਜਨਮ 1971 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਵੈਨਕੂਵਰ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿੱਚ ਠੀਕ-ਠਾਕ ਸੀ, ਪਰ ਕਿਸ਼ੋਰ ਉਮਰ (Teenage) ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਦਿਆਂ ਹੀ ਉਸ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਹਿੰਸਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਅਪਰਾਧ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵੱਲ ਵਧਣ ਲੱਗਾ।

1989 ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ ਦੇ ਵਾਈਸ-ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ (Vice-Principal) 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਵੀ ਹੋਈ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਅਪਰਾਧਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਗਿਆ।

ਗੈਂਗ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਐਂਟਰੀ

ਬਿੰਦੀ ਜੌਹਲ ਦਾ ਨਾਂ ਵੈਨਕੂਵਰ ਦੀ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗੈਂਗ 'ਲੋਸ ਡਿਆਬਲੋਸ' (Los Diablos) ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇਸ ਗੈਂਗ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ਿਆਈ (ਪੰਜਾਬੀ) ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਦੀ ਗਈ ਅਤੇ ਇਹ ਗਰੁੱਪ ਅੱਗੇ ਚੱਲ ਕੇ 'ਪੰਜਾਬੀ ਮਾਫ਼ੀਆ' (Punjabi Mafia) ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗਾ।

ਇੱਥੇ ਹੀ ਬਿੰਦੀ ਦਾ ਸੰਪਰਕ ਦੁਸਾਂਝ ਭਰਾਵਾਂ—ਜਿਮੀ ਦੁਸਾਂਝ (Jimmy Dosanjh) ਅਤੇ ਰੌਨ ਦੁਸਾਂਝ (Ron Dosanjh)—ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਇਕੱਠੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਕੁੱਝ ਹੀ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਜੌਹਲ ਅਤੇ ਦੁਸਾਂਝ ਭਰਾਵਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਤਕਰਾਰ ਵਧ ਗਈ, ਜਿਸ ਨੇ ਵੈਨਕੂਵਰ ਦੀ ਗੈਂਗਵਾਰ ਨੂੰ ਬੇਹੱਦ ਹਿੰਸਕ ਮੋੜ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।

ਦੁਸਾਂਝ ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਖ਼ੂਨੀ ਦੁਸ਼ਮਣੀ

1994 ਵਿੱਚ ਜਿਮੀ ਦੁਸਾਂਝ ਦਾ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਿੰਦੀ ਜੌਹਲ ਸਮੇਤ ਕਈ ਲੋਕਾਂ 'ਤੇ ਦੋਸ਼ ਲੱਗੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਕੁੱਝ ਹੀ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਰੌਨ ਦੁਸਾਂਝ ਵੀ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।

ਬਿੰਦੀ ਜੌਹਲ ਉੱਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦੋਵਾਂ ਹੱਤਿਆਵਾਂ ਦੇ ਗੰਭੀਰ ਦੋਸ਼ ਲੱਗੇ, ਪਰ 1995 ਵਿੱਚ ਚੱਲੇ ਹਾਈ-ਪ੍ਰੋਫ਼ਾਈਲ ਮੁਕੱਦਮੇ (Trial) ਦੌਰਾਨ ਜੌਹਲ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਅਦਾਲਤ ਵੱਲੋਂ ਬਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਫ਼ੈਸਲੇ ਨੇ ਪੂਰੇ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਚਰਚਾ ਛੇੜ ਦਿੱਤੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜਿਊਰੀ (Jury) ਦੇ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਸਕੈਂਡਲ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਹ ਕੇਸ ਹੋਰ ਵੀ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਬਣ ਗਿਆ।

ਸ਼ਾਨੋ-ਸ਼ੌਕਤ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਚਰਚਾ

1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅੱਧ ਤੱਕ ਬਿੰਦੀ ਜੌਹਲ ਵੈਨਕੂਵਰ ਦੇ ਸੰਗਠਿਤ ਅਪਰਾਧ (Organized Crime) ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਚਿਹਰਾ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਸੀ।

• ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਗੱਡੀਆਂ ਅਤੇ ਲਾਈਫ਼ਸਟਾਈਲ: ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਾਨੋ-ਸ਼ੌਕਤ ਵਾਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਗੱਡੀਆਂ ਦਾ ਸ਼ੌਕ ਚਰਚਾ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।

• ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਬੇਬਾਕੀ: ਉਹ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਕੈਮਰਿਆਂ ਅੱਗੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਖ਼ੌਫ਼ ਦੇ ਬੇਬਾਕ ਬਿਆਨ ਦਿੰਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ ਹੋਰ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਿਆ।

• ਅਥਾਹ ਕਮਾਈ: ਕਈ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਅਤੇ ਗੈਂਗਸਟਰ ਨੈੱਟਵਰਕ ਤੋਂ ਕਰੋੜਾਂ ਰੁਪਏ ਕਮਾਏ ਸਨ।

ਪ੍ਰਾਣੀ ਚਮਕ-ਧਮਕ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਗੈਂਗਵਾਰ, ਨਸ਼ਾ ਤਸਕਰੀ, ਹਿੰਸਾ ਅਤੇ ਖ਼ੂਨ-ਖ਼ਰਾਬੇ ਦੀ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਕਹਾਣੀ ਛੁਪੀ ਹੋਈ ਸੀ।

ਆਪਣਿਆਂ ਨੇ ਹੀ ਕੀਤਾ ਅੰਤ?

ਬਿੰਦੀ ਜੌਹਲ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮੋੜ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

20 ਦਸੰਬਰ 1998 ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਵੈਨਕੂਵਰ ਦੇ ਇੱਕ ਭਰੇ ਹੋਏ ਨਾਈਟ ਕਲੱਬ (Nightclub) ਵਿੱਚ ਡਾਂਸ ਫ਼ਲੋਰ 'ਤੇ ਬਿੰਦੀ ਜੌਹਲ ਨੂੰ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਸ ਦੀ ਉਮਰ ਸਿਰਫ਼ 27 ਸਾਲ ਸੀ। ਖ਼ਬਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਨੇੜਿਓਂ ਗੋਲੀ ਮਾਰੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਹਮਲਾਵਰ ਭੀੜ ਦਾ ਫ਼ਾਇਦਾ ਚੁੱਕ ਕੇ ਫ਼ਰਾਰ ਹੋ ਗਿਆ।

ਬਾਅਦ ਦੀਆਂ ਜਾਂਚ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਤੇ ਖੋਜਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਗੱਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਕਤਲ ਕਿਸੇ ਬਾਹਰੀ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੇ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਗੈਂਗ ਸਰਕਲ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੇ ਸਾਥੀ ਬਲ ਬੁੱਟਰ (Bal Buttar) ਨੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਹੱਤਿਆ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਹੱਥ ਹੋਣ ਦਾ ਕਬੂਲਨਾਮਾ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਇਹ ਸਵਾਲ ਅੱਜ ਵੀ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਜਿਸ ਗੈਂਗ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧਾਕ ਜਮਾਈ, ਕੀ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਉਸੇ ਸਰਕਲ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਬਲੀ ਲੈ ਲਈ?

ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਕਿਉਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਚਰਚਾ?

ਬਿੰਦੀ ਜੌਹਲ ਦੀ ਮੌਤ ਨੂੰ ਕਈ ਦਹਾਕੇ ਬੀਤ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ ਅਜੇ ਵੀ ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਇੰਡੋ-ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਗੈਂਗ ਹਿਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੇ ਵੈਨਕੂਵਰ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ/ਇੰਡੋ-ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਗੈਂਗ ਕਲਚਰ ਦੀ ਇੱਕ ਬੇਹੱਦ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਛਵੀ ਬਣਾਈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਡਿਆਉਣ (Glorify ਕਰਨ) ਦੀ ਬਜਾਏ, ਇਸ ਨੂੰ ਅਪਰਾਧ, ਗੈਂਗਵਾਰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਚੇਤਾਵਨੀ ਭਰੀ ਕਹਾਣੀ ਵਜੋਂ ਦੇਖਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

ਇੱਕ ਆਮ ਨੌਜਵਾਨ ਤੋਂ ਗੈਂਗਸਟਰ ਬਣਨ ਅਤੇ ਫਿਰ ਮਹਿਜ਼ 27 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਦਰਦਨਾਕ ਮੌਤ ਤੱਕ—ਬਿੰਦੀ ਜੌਹਲ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਵੈਨਕੂਵਰ ਦੀ ਗੈਂਗ ਹਿਸਟਰੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਚਰਚਿਤ ਅਤੇ ਕਾਲਾ ਅਧਿਆਇ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।