ਅੱਜ ਦੇ ਡਿਜੀਟਲ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਆਨਲਾਈਨ ਸੇਵਾਵਾਂ ਆਸਾਨ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਠੱਗਣ ਦੇ ਨਵੇਂ-ਨਵੇਂ ਤਰੀਕੇ ਲੱਭ ਲਏ ਹਨ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ, 'ਜਨਗਣਨਾ' (Census) ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਸਕੈਮ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ। ਠੱਗ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਬਣ ਕੇ ਫ਼ੋਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਜਾਂ ਮੈਸੇਜ ਭੇਜ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਨਿੱਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਬੈਂਕ ਡੀਟੇਲ ਮੰਗ ਰਹੇ ਹਨ।

ਕਿਵੇਂ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਇਹ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦਾ ਖੇਡ?

ਸਾਈਬਰ ਠੱਗ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਫ਼ੋਨ ਕਰਕੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਜਨਗਣਨਾ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਪਤਾ ਸਹੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬਹਾਨਿਆਂ ਨਾਲ ਜਿਵੇਂ ਕਿ "ਵਜ਼ੀਫਾ ਰੀਨਿਊ ਕਰਨਾ" ਜਾਂ "ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੀਮਾਂ ਦਾ ਲਾਭ ਦੇਣਾ", ਪੀੜਤ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਦੇ ਵੇਰਵੇ, OTP, ਜਾਂ UPI ਪਿੰਨ ਮੰਗ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਂਝੀ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤੁਹਾਡੇ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚੋਂ ਪੈਸੇ ਗਾਇਬ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਯਾਦ ਰੱਖੋ: ਸਰਕਾਰ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮੰਗਦੀ ਬੈਂਕ ਡੀਟੇਲ

ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਗੱਲ ਸਮਝਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਜਨਗਣਨਾ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਰਵੇਖਣ ਲਈ ਤੁਹਾਡੇ ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ, OTP ਜਾਂ PIN ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਮੰਗਦੀ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਯਕੀਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਠੱਗ ਹੈ। ਜਨਗਣਨਾ ਲਈ ਕਰਮਚਾਰੀ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘਰ ਆ ਕੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਪੈਸੇ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਮੰਗਦੇ।

ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ ਕਿਵੇਂ ਵਰਤੀਏ?

• ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਂਝੀ ਨਾ ਕਰੋ: ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਣਜਾਣ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਆਧਾਰ ਨੰਬਰ, ਬੈਂਕ ਡੀਟੇਲ ਜਾਂ OTP ਸਾਂਝਾ ਨਾ ਕਰੋ।

• ਅਧਿਕਾਰਤ ਪੁਸ਼ਟੀ: ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਉਸਦਾ ਆਈ-ਕਾਰਡ ਮੰਗੋ।

• ਰਿਪੋਰਟ ਕਰੋ: ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕੀ ਕਾਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਸਾਈਬਰ ਕ੍ਰਾਈਮ ਹੈਲਪਲਾਈਨ ਨੰਬਰ 1930 'ਤੇ ਕਾਲ ਕਰਕੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰਵਾਓ।

ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿ ਕੇ ਹੀ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪੈਸੇ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਅਫਵਾਹਾਂ ਤੋਂ ਬਚੋ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਣਜਾਣ ਲਿੰਕ 'ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਨਾ ਕਰੋ।