History of Saragarhi War

ਸਾਰਾਗੜ੍ਹੀ ਦੀ ਜੰਗ ਭਾਰਤ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਵਿਸ਼ਵ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਉਹ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਹੈ ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਜਾਣ ਕੇ ਹਰ ਭਾਰਤੀ, ਹਰ ਸਿੱਖ ਅਤੇ ਹਰ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਸੀਨਾ ਮਾਣ ਨਾਲ ਚੌੜਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜੰਗ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਜੰਗੀ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਅਸਾਵੀਆਂ ਜੰਗਾਂ ‘ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜਿਸ ‘ਚ 10 ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ 36ਵੀਂ ਸਿੱਖ ਰੈਜੀਮੈਂਟ ਦੇ ਸਿਰਫ਼ 21 ਬਹਾਦਰ ਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਕੀਤਾ। 

ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੀ ਅਧੀਨਗੀ ਪਰਵਾਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਲੜਾਕੇ ਪਠਾਣ ਤੇ ਕਬਾਇਲੀ ਲੋਕਾਂ ਨੇ 1896 ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਖਿਲਾਫ ਬਗ਼ਾਵਤ ਦਾ ਝੰਡਾ ਚੁੱਕ ਲਿਆ। 12 ਸਤੰਬਰ 1897 ਨੂੰ ਹੋਈ ਇਹ ਜੰਗ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀਆਂ ਸਰਹੱਦਾਂ ਲਾਗੇ ਸਾਰਾਗੜ੍ਹੀ ਦੇ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਹੋਈ ਸੀ। ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਾਂ ਦਾ ਮੰਤਵ ਸੀ ਕਿ ਗੁਲਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਲੌਕਹਾਰਟ ਕਿਲ੍ਹੇ ‘ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਦਾ ਅਤੇ ਸਾਰਾਗੜ੍ਹੀ ਇਹਨਾਂ ਦੋਵਾਂ ਕਿਲਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਨੀਵੇਂ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿੱਤ ਸੀ।

ਸਾਰਾਗੜ੍ਹੀ ਚੌਂਕੀ ਤੋਂ ਹੀ ਗੁਲਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਲੌਕਹਾਰਟ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਸੁਨੇਹੇ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੁੰਦੇ ਸੀ। ਸੋ, ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਆਪਸੀ ਸੰਪਰਕ ਤੋੜਨ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ 10 ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ‘ਚ ਇਕੱਤਰ ਹੋਏ ਪਠਾਣਾਂ ਤੇ ਕਬਾਇਲੀਆਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਰਾਗੜ੍ਹੀ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲਿਆ। ਜੰਗ ਦੀ ਰਸਮੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੇ 36ਵੀਂ ਸਿੱਖ ਰੈਜੀਮੈਂਟ ਦੇ ਉਹਨਾਂ 21 ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰ ਰਹੇ ਹਵਲਦਾਰ ਈਸ਼ਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਕਿਲ੍ਹਾ ਛੱਡ ਦੇਣ ਲਈ ਵੱਖੋ-ਵੱਖ ਕਿਸਮ ਦੇ ਲਾਲਚ ਵੀ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਡਰਾਵੇ ਵੀ, ਪਰ ਹਵਲਦਾਰ ਈਸ਼ਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪੂਰੀ ਨਿਡਰਤਾ ਨਾਲ ਸਭ ਡਰਾਵਿਆਂ ਤੇ ਲਾਲਚਾਂ ਨੂੰ ਠੋਕਰ ਮਾਰ ਦਿੱਤੀ।

ਲੌਕਹਾਰਟ ਕਿਲ੍ਹੇ ‘ਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਅਫ਼ਸਰ ਕਰਨਲ ਹਾਰਟਨ ਸਭ ਕੁਝ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਸਾਰਾਗੜ੍ਹੀ ਮਦਦ ਭੇਜਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵੀ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਕਾਮਯਾਬੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ ਕਿਉਂ ਕਿ ਸਾਰਾ ਇਲਾਕਾ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਹੇਠ ਸੀ। ਇੱਕ ਮੁਕੰਮਲ ਨਾ-ਬਰਾਬਰੀ ਵਾਲੀ ਪਰ ਗਹਿ-ਗੱਚ ਜੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ। ਸਿੱਖ ਫ਼ੌਜੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਸ਼ਹੀਦੀ ਸਿਪਾਹੀ ਭਗਵਾਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਹੋਈ। ਸਵੇਰੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਜੰਗ ਦੇ 6 ਘੰਟੇ ਬੀਤਣ ਤੱਕ 12 ਸਿੱਖ ਫ਼ੌਜੀ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਫ਼ੌਜੀਆਂ ਦਾ ਗੋਲੀ-ਸਿੱਕਾ ਵੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਕਿਨਾਰੇ ਸੀ ਪਰ ਹੌਸਲੇ ਪੂਰੇ ਬੁਲੰਦ ਸੀ। ਬੇਖ਼ੌਫ਼ ਹੋ ਕੇ ਲੜਦੇ ਸਿੱਖ ਫ਼ੌਜੀ ਸ਼ਹੀਦ ਵੀ ਹੋ ਰਹੇ ਸੀ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੀ ਸ਼ਹੀਦੀ ਤੋਂ ਹੋਰ ਜੋਸ਼ੋ-ਖ਼ਰੋਸ਼ ਨਾਲ ਲੜਦੇ ਸੂਰਮਿਆਂ ਨੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਜੜ ਪਾਈ ਹੋਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਹੀ ਢੇਰ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੇ ਸੀ।  

History of Saragarhi War

ਇਸ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਧਮਾਕੇ ਨਾਲ ਦੁਸ਼ਮਣ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਕੰਧ ਵਿੱਚ ਪਾੜ ਪਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਗਏ। ਗੋਲ਼ੀ-ਸਿੱਕਾ ਖ਼ਤਮ ਹੋਇਆ ਦੇਖਿਆ ਤਾਂ ਹਵਲਦਾਰ ਈਸ਼ਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਬੋਲੇ ਸੋ ਨਿਹਾਲ ਦੇ ਜੈਕਾਰੇ ਛੱਡਦੇ ਹੋਏ ਬਿਨਾਂ ਹਥਿਆਰ ਹੀ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ‘ਤੇ ਟੁੱਟ ਪਏ ਅਤੇ ਅਨੇਕਾਂ ਮੌਤ ਦੀ ਨੀਂਦ ਸੁਆ ਦਿੱਤਾ। ਜੰਗ ਦੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਦੀ ਹਰ ਖ਼ਬਰ, ਹਰ ਸ਼ਹੀਦੀ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਿਗਨਲਮੈਨ ਗੁਰਮੁਖ ਸਿੰਘ ਲਗਾਤਾਰ ਕਰਨਲ ਹਾਰਟਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾ ਰਹੇ ਸਨ। 

ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ 20 ਸਾਥੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਸਿਗਨਲਮੈਨ ਗੁਰਮੁਖ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਰਨਲ ਹਾਰਟਨ ਨੂੰ ਆਖ਼ਰੀ ਸੁਨੇਹਾ ਭੇਜਿਆ ਕਿ ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਸਾਥੀ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਸਿਗਨਲ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਜੋ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋ ਸਕਾਂ। ਸਿਗਨਲਮੈਨ ਗੁਰਮੁਖ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸਿਗਨਲ ਬੰਦ ਕੀਤਾ, ਜੈਕਾਰਾ ਛੱਡਿਆ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ‘ਤੇ ਟੁੱਟ ਪਏ। 

10 ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਸਿਰਫ਼ 21 ਸਿਪਾਹੀ, ਸੀਮਤ ਗੋਲ਼ੀ-ਬਰੂਦ, ਪਰ ਸਿੱਖ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੇ ਜਿਉਂਦੇ ਜੀ ਚੌਂਕੀ ‘ਤੇ ਕਾਬਜ਼ ਫ਼ੇਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਦਿੱਤਾ। ਬੇਮਿਸਾਲ ਬਹਾਦਰੀ ਦੀ ਇਸ ਖ਼ਬਰ ਨੇ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਚੌਂਕਾ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਦੇ ਦੋਵਾਂ ਸਦਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਇਹਨਾਂ ਸੂਰਬੀਰ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਭੇਟ ਕੀਤਾ। 

ਅੰਗਰੇਜ਼ ਹਕੂਮਤ ਵੱਲੋਂ 36ਵੀਂ ਸਿੱਖ ਰੈਜੀਮੈਂਟ ਦੇ ਇਹਨਾਂ 21 ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੂੰ ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ‘ਇੰਡੀਅਨ ਆਰਡਰ ਆਫ਼ ਮੈਰਿਟ’ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਨਿਵਾਜ਼ਿਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਅੱਜ ਦੇ ਪਰਮਵੀਰ ਚੱਕਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਸੀ। ਇਸ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ‘ਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ, ਐਨਾ ਵੱਡਾ ਤੇ ਇਕੱਠਾ ਸਨਮਾਨ ਫ਼ੌਜ ਦੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰੈਜੀਮੈਂਟ ਨੂੰ ਅੱਜ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇੰਗਲੈਂਡ ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਵਰਗੇ ਮੁਲਕਾਂ ‘ਚ ਅੱਜ ਵੀ ਹਰ ਸਾਲ ਸਾਰਾਗੜ੍ਹੀ ਦਿਵਸ ਬੜੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ‘ਚ ਉੱਥੋਂ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦੇ, ਫ਼ੌਜੀਆਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ, ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਸਾਬਕਾ ਫ਼ੌਜੀ ਇਹਨਾਂ ਅਮਰ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਤੇ ਸਨਮਾਨ ਭੇਟ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕੱਤਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। 

Read Also :ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡਾ ਵੀ ਪਿਆ ਬੈਂਕ ਦਾ ਕੰਮ ਪੈਂਡਿੰਗ ਤਾਂ ਅੱਜ ਹੀ ਮੁਕਾ ਲੋ , 6 ਦਿਨ ਬੰਦ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਬੈਂਕ

ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਅਸੀਂ ਮੁਨਕਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ ਕਿ ਸਾਰਾਗੜ੍ਹੀ ਦੀ ਜੰਗ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ‘ਤੇ ਬਣੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਅਤੇ ਵੈੱਬ ਸੀਰੀਜ਼ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਸਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਇਸ ਜੰਗ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਬਹੁਤਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਅਲੱਗ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਲ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਚੰਗੇ ਤੇ ਪ੍ਰੇਰਨਾਦਾਇਕ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਸੰਜੋਇਆ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਸ੍ਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਕੰਪਲੈਕਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾਗੜ੍ਹੀ ਨਿਵਾਸ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਯਾਦਗਾਰੀ ਗੈਲਰੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਭਾਰਤ, ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਦੇ ਜੰਗੀ ਇਤਿਹਾਸ ‘ਚ ਦਰਜ ਇਸ ਮਾਣਮੱਤੀ ਵੀਰਗਾਥਾ ਨੂੰ ਨਵੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ‘ਤੇ ਠੋਸ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।

History of Saragarhi War

History of Aurangzeb death

ਗੁਰੂ ਤੇਗ਼ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਨੂੰ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਨੇ 24 ਨਵੰਬਰ 1675 ਈ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਚਾਂਦਨੀ ਚੌਂਕ ਵਿਖੈ ਸ਼ਹੀਦ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤਾ , ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਭਾਵੇਂ ਉਸ ਟਾਈਮ ਥੋੜੀ ਸੀ , ਪਰ ਸਿੱਖਾਂ ਚ ਰੋਸ ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ ਸੀ, ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੇ ਉਪਰ ਇਕ ਸਾਲ ‘ਚ ਤਿੰਨ ਹਮਲੇ ਹੋਏ ਸਨ | ਪਹਿਲਾਂ ਹਮਲਾ ਚਾਂਦਨੀ ਚੌਂਕ ਚ ਹੋਇਆਂ ਜਦੋਂ ਉਹ ਕਾਫਲੇ ਨਾਲ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ , ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕ ਉਸਨੂੰ ਝੁਕ ਕੇ ਸਲਾਮ ਕਰ ਰਹੇ ਸੀ , ਭੀੜ ਚੋਂ ਗੁਰੂ ਦਾ ਇਕ ਸਿੱਖ ਨਿਕਲਿਆ ਉਹਦੇ ਹੱਥ ਚ ਡੰਡਾ ਸੀ , ਡੰਡਾ ਵਗਾਹ ਕੇ ਮਾਰਿਆਂ ਉਸਨੇ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਨੂੰ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੇ ਉਹ ਡੰਡਾ ਵੱਜਿਆਂ ਨਹੀਂ ਪਰ ਉਹ ਡੰਡਾ ਉਸਦੇ ਸ਼ਾਹੀ ਛੱਤਰ ਤੇ ਲੱਗਿਆ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੋਕ ਹਿੱਲ ਗਏ ਕਿ ਇਹ ਬੰਦਾ ਕੋਣ ਹੈ|
ਦੂਜਾ ਹਮਲਾ ਹੋਇਆਂ ਜਾਮਮਸਜਿਦ ਚ ਜਦੋਂ ਉਹ ਮੱਥਾ ਟੇਕਣ ਗਿਆ ਹੋਇਆਂ ਸੀ , ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਅਪਣੇ ਸੈਨਿਕਾ ਤੇ ਦਰਬਾਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਸਜਿਦ ਦੀਆਂ ਪੌੜੀਆਂ ਤੇ ਸੀ
ਇਕ ਸਿੱਖ ਆਇਆ ਨੰਗੀ ਤਲਵਾਰ ਸੀ ਉਸਦੇ ਹੱਥ ਚ ਸੈਨਿਕਾ ਨੇ ਫੜ ਲਿਆ ਤੇ ਸਿੱਖ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕਿਆ ਤੇ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਬੱਚ ਗਿਆ ਸੀ , ਤੇ ਉਸ ਸਿੱਖ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜਾ ਸੁਣਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ

ਤੀਜਾ ਹਮਲਾ ਹੋਇਆ ਜਮੁਨਾ ਨਦੀ ਚ ਸੈਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਤੇ ਕਿਸ਼ਤੀ ਚ ਬੈਠਾ ਸੀ ਇਕ ਸਿੱਖ ਆਇਆ ਉਸਦੇ ਹੱਥ ਚ ਦੋ ਇੱਟਾਂ ਸੀ ਉਸਨੇ ਨੇ ਵਗਾਹ ਕੇ ਮਾਰੀਆਂ
ਉਨ੍ਹਾ ਇੱਟਾਂ ਚ ਇਕ ਇਟ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੇ ਸਿੰਘਾਸਨ ਤੇ ਲੱਗੀ ਜੋ ਕਿਸ਼ਤੀ ਚ ਰੱਖਿਆਂ ਹੋਇਆ ਸੀ , ਇਹਨਾਂ ਕਿ ਖੌਫ ਖਾ ਗਿਆਂ ਉਹ ਉਸ ਟਾਈਮ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਛੱਡਣ ਦੇ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋਣਾ ਪਿਆ
1676 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਦਿੱਲੀ ਛੱਡੀ ਤੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਚੱਲ ਗਿਆ , ਉਹ 31 ਸਾਲ ਅਪਣੇ ਘਰ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਿਹਾ ਤੇ ਮਹਿਲਾ ਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ ਇਕ ਤੰਬੂਆਂ ਚ ਮਰਿਆਂ

ਗੁਰੂ ਸਾਬ ਨੂੰ ਉਹਨੇ ਘਰ ਛੱਡਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਸੀ , ਅਨੰਦਪੁਰ ਦਾ ਕਿਲਾ ਛੱਡ ਕੇ ਗਏ ਗੁਰੂ ਸਾਬ ਅਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਣੇ , ਤੇ ਉਹ ਜਾਲਮ ਵੀ 31 ਸਾਲ ਅਪਣੇ ਘਰੋਂ ਬਾਹਰ ਰਿਹਾ , ਤੇ ਆਖਰੀ ਸਾਹ ਵੀ ਉਸਨੇ ਕਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਲਏ ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਸੀ ਕਿਸੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸ ਤਰਾ ਦੀ ਮੌਤ ਨਾ ਆਵੇ , ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਨੇ 49 ਸਾਲ ਰਾਜ ਕੀਤਾ
ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਅਮੀਰ ਆਦਮੀ ਸੀ ਉਹ ਉਸ ਟਾਈਮ, ਤੇ ਤਾਕਤਵਰ ਵੀ , ਲੱਖਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਸੀ , ਜਿਹੜੇ ਗੈਰ ਮੁਸਲਿਮ ਹੁੰਦੇ ਸੀ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਦੋ ਹੀ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਾ ਸੀ ਜਾਂ ਤਾਂ ਕਹਿੰਦਾ ਸੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਬਣ ਜਾਓ ਜਾ ਇਹਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿਓ
ਗੁਰੂ ਤੇਗਬਹਾਦਰ ਜੀ ਨਾਲ ਵੀ ਉਸਨੇ ਇੰਝ ਹੀ ਕੀਤਾ, ਛੋਟੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਵੀ ਉਸਦੀ ਸ਼ਹਿ ਤੇ ਹੀ ਹੋਈ ਸੀ | ਚਮਕੌਰ ਦੀ ਜੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਦੋ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਪੂਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ 5 ਜਨਵਰੀ 1707 ਨੂੰ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਨੂੰ ਇਕ ਚਿੱਠੀ ਲਿਖੀ
ਜਫਰਨਾਮਾ
ਜਫਰਨਾਮੇ ਚ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਉਹਨਾਂ ਸਹੁੰਆ ਦਾ ਜਿਕਰ ਕਰਦੇ ਨੇ ਜੋ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਖਾ ਕੇ ਮੁਕਰਿਆ ਸੀ , ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ ਤੇਰਾ ਕੋਈ ਦੀਨ ਧਰਮ ਨਹੀਂ ਹੈ , ਤੂੰ ਰੱਬ ਦਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਤੂੰ ਅੱਲਾ ਦਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਫਿਰ ਕੀ ਹੋਇਆ ਜੇ ਤੂੰ ਮੇਰੇ 4 ਪੁੱਤ ਸ਼ਹੀਦ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤੇ , ਮੇਰਾ ਖਾਲਸਾ , ਜਹਿਰੀਲਾ ਸੱਪ , ਕੁੰਡਲੀਆਂ ਸੱਪ ਅਜੇ ਜਿਉਦਾ ਹੈ , ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਇਹ ਜਫਰਨਾਮਾ ਪੜਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਦੇ ਸਿਰ ਤੇ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਜੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਮਾਰਦਾ ਤਾਂ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਨੂੰ ਜੰਗ ਚ ਮਾਰਦਾ, ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦੇਖੋਂ ਬੰਦਾ ਨਹੀਂ ਮਾਰਿਆ ਉਹ ਬੰਦੇ ਦਾ ਹੰਕਾਰ ਮਾਰਤਾ, ਜਫਰਨਾਮਾ ਪੜਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਨੂੰ ਅਪਣੇ ਗੁਨਾਹਾ ਦਾ ਐਸਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਉਸਦਾ ਦਿਮਾਗ ਹਿੱਲ ਗਿਆ, ਉਹ ਅਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਖਤ ਲਿਖਦਾ ਹੈ ਤੇ ਲਿਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈ ਕੀ ਕੀਤਾ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਅੱਲਾ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਸੀ ਤੇ ਮੈਂ ਬੇਗੁਨਾਹਾ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਰਿਹਾ, ਕਹਿੰਦਾ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਮੈਂ ਪਾਪੀ ਹਾਂ

History of Aurangzeb death

ਅੱਖਾਂ ਅੰਦਰ ਧੱਸ ਗਈਆ ਤੇ ਮੋਢੇ ਲਟਕ ਗਏ, ਲੱਤ ਇਕ ਟੁੱਟੀ ਹੋਈ ਸੀ ਸੈਨਿਕਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਉਹ ਉਠ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪਾਉਦਾ ,2-3 ਵਾਰ ਉਹ ਅਪਣੇ ਕਮਰੇ ਚ ਡਿੱਗ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਜਾ ਕੇ ਉਸਦੀ ਘਰਵਾਲੀ ਦੇਖਦੀ ਸੀ ਹਿਲਾਉਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਹ ਉਪਰ ਦੇਖਦਾ ਸੀ ਤੇ ਫਿਰ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਸੀ

ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਜੋ ਅਪਣੀ ਵਸੀਅਤ ਬਣਾ ਕੇ ਗਿਆ ਸੀ ਉਸ ਚ ਉਹ ਲਿਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੇਰੀ ਕਬਰ ਤੇ ਖਰਚਾ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਮੈਂ ਪਾਪੀ ਹਾਂ ਮੈ ਅਪਣੀ ਆਮਦਨ ਅਪਣੈ ਨੌਕਰ ਦੀ ਜੇਬ ਚ 4 ਰੁਪਏ 2 ਆਨੇ ਪਾ ਕਿ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ , ਆਖਰੀ ਸਮੇਂ ਚ ਜਦੋੰ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਜਫਰਨਾਮਾ ਲਿਖਿਆਂ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਜਿਹੜਾ ਮੈਂ ਕਰੋੜਾ ਰੁਪਿਆ ਪਾਇਆ ਹੈ ਉਹ ਹਰਾਮ ਦੀ ਕਮਾਈ ਹੈ ਫਿਰ ਆਖਰੀ ਸਮੇਂ ਚ ਉਸਨੇ ਨੇ ਉਨ ਨਾਲ ਟੋਪੀਆਂ ਬੁੰਨੀਆਂ ਤੇ ਉਹ ਟੌਪੀਆ ਵੇਚ ਕਿ ਉਸਨੂੰ 4 ਰੁਪਏ 2 ਆਨੇ ਮਿਲੇ ਕਹਿੰਦਾ ਇਹ ਮੇਰੇ ਹੱਕ ਦੀ ਕਮਾਈ ਹੈ ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਕਫਨ ਖਰੀਦਿਆਂ ਜਾਵੇ ਤੇ ਮੇਰੀ ਕਬਰ ਕੱਚੀ ਇਟ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ , ਮੇਰੀ ਕਬਰ ਤੇ ਫੁੱਲ ਨਾ ਵਿਛਾਏ ਜਾਣ, ਮੇਰੀ ਕਬਰ ਤੇ ਦਰੱਖਤ ਨਾ ਲਗਾਇਆਂ ਜਾਵੇ , ਕਹਿੰਦਾ ਮੈਂ ਪਾਪੀ ਹਾਂ ਮੇਰੇ ਵਰਗੇ ਪਾਪੀ ਨੂੰ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਚ ਸੜਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ

ਵੀਡੀਓ ਦਾ ਲਿੰਕ :https://www.facebook.com/share/p/8M9VF3SzSXDVdGVp/

Read Also : ਕੇਸਰ ਬਾਲਮ ਕੱਕੜੀ ਹੈ ਕਈ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਅੰਤ , ਪੱਥਰੀ , T.B ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਸਰਦਾਰ..

ਜਦੋਂ ਮੈਨੂੰ ਦਫਨਾਇਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਮੂੰਹ ਕਬਰ ਚ ਬਾਹਰ ਰੱਖਿਆਂ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਜੋ ਮੈਂ ਅੱਲਾ ਦੀ ਦਰਗਾਹ ਚ ਨੰਗੇ ਮੂੰਹ ਜਾਵਾ ਤਾਂ ਜੋ ਮੇਰੇ ਗੁਨਾਹ ਮੁਆਫ ਹੋ ਜਾਣ ਇੰਨਾ ਡਰ ਗਿਆਂ ਸੀ ਉਹ ਅਪਣੇ ਗੁਨਾਹ ਤੋਂ , ਇਹ ਡਰ ਉਸਨੂੰ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਕਲਮ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਜਫਰਨਾਮੇ ਦੇ ਉਹ ਸ਼ਬਦਾ ਨੇ ਦਿੱਤਾ , ਅੱਜ ਵੀ ਉਸਦੀ ਕਬਰ ਦੇਖਾਗੇ ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਕਬਰ ਤੇ ਕੋਈ ਦੀਵਾਂ ਜਗਾਉਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਉਹਨੂੰ ਅੱਜ ਵੀ ਲਾਹਣਤਾਂ ਪੈਂਦੀਆਂ ਨੇ ਤੇ ਰਹਿੰਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਤੱਕ ਵੀ ਪੈਂਦੀਆਂ ਰਹਿਣਗੀਆਂ
ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੀ ਜੇ ਅੱਜ ਦੀ ਪੀੜੀ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ
ਇਹਨਾ ਮਾੜਾ ਹਾਲ ਉਹਨਾ ਦਾ ਕਲਕੱਤੇ ਦੀ ਇਕ ਝੁੱਗੀ ਚ ਰਹਿੰਦੇ ਨੇ , ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਘਰੇ ਬਰਤਨ ਸਾਫ ਕਰਨ ਨੂੰ ਮਜਬੂਰ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਦਿੱਤੀ ਪੈਨਸ਼ਨ ਤੇ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ
ਜਿਹੜਾ ਕਹਿੰਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕੋਣ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ
ਹੰਕਾਰ ਚ ਅੰਨੇ ਹੋਏ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦਾ ਹੰਕਾਰ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਕਲਮ ਨੇ ਇਕ ਮਿੰਟ ਚ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ ਸੀ

ਮਨਜੀਤ ਕੌਰ

History of Aurangzeb death