ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ, ਜੂਨੀਅਰ ਡਾਕਟਰ ਰਿਤਵਿਕ ਕੁੰਡੂ (26) ਨੇ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰ ਲਈ। ਰਿਤਵਿਕ ਨੇ ਬਨਾਰਸ ਹਿੰਦੂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸੁਸ਼ਰੁਤ ਹੋਸਟਲ ਵਿੱਚ ਐਤਵਾਰ ਰਾਤ 10 ਵਜੇ ਦਵਾਈ ਦੀ ਓਵਰਡੋਜ਼ ਲੈ ਲਈ। ਸੀਨੀਅਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਫ਼ੋਨ ਕੀਤਾ ਪਰ ਉਸਦਾ ਫ਼ੋਨ ਨਹੀਂ ਆਇਆ। ਚਿੰਤਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਰਿਤਵਿਕ ਦੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਗਏ।

ਜਦੋਂ ਉਸਦੀਆਂ ਕਾਲਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਪ੍ਰੋਕਟੋਰੀਅਲ ਦਫ਼ਤਰ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਰਿਤਵਿਬ ਫਰਸ਼ 'ਤੇ ਪਿਆ ਮਿਲਿਆ, ਉਸਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਦਵਾਈ ਦੀ ਡਰਿੱਪ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਕਮਰੇ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ੀ ਲਈ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਪੰਨਿਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸੁਸਾਈਡ ਨੋਟ ਮਿਲਿਆ। ਫੋਰੈਂਸਿਕ ਟੀਮ ਨੇ ਸਬੂਤ ਵੀ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ।

ਸੁਸਾਈਡ ਨੋਟ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਸੀ, "ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਅੱਖ ਦਾ ਤਾਰਾ ਸੀ। ਸ਼ਾਇਦ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਮੇਰੇ ਵਾਂਗ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੋਂ ਹਾਰ ਨਾ ਮੰਨਣ। ਪਰ ਮੈਂ ਹਾਰ ਮੰਨ ਰਹੀ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਤੋਂ ਮੁਆਫ਼ੀ ਮੰਗਦੀ ਹਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਦੁਖੀ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ ਨਾ ਦਿਓ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਚੰਗੀ ਹੈ। ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਕੀਤਾ। ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਉਸਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ।"

ਪੁਲਿਸ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮੁੱਢਲੀ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਅਨੱਸਥੀਸੀਆ ਦਵਾਈ ਦੀ ਓਵਰਡੋਜ਼ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪੋਸਟਮਾਰਟਮ ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਹੀ ਕਾਰਨ ਪਤਾ ਲੱਗੇਗਾ। ਰਿਤਵਿਬ ਅਨੱਸਥੀਸੀਆ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਤਾਇਨਾਤ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਐਮਡੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸਾਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਹੁਗਲੀ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਇਹ ਘਟਨਾ ਲੰਕਾ ਪੁਲਿਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰੀ।

ਸੁਸਾਈਡ ਨੋਟ ਵਿੱਚ ਕੀ ਲਿਖਿਆ ਸੀ?

ਰਿਤਵੀਵ ਨੇ ਲਿਖਿਆ, "ਮੇਰੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦਾ ਵੀ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ। ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਉਮੀਦ ਸੀ। ਪਰ ਮੈਂ ਇਸ 'ਤੇ ਖਰਾ ਨਹੀਂ ਉਤਰ ਸਕਿਆ। ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਚਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਖ਼ਬਰ ਸ਼ਾਇਦ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦੇਵੇਗੀ। ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਭੈਣ ਦਾ ਵੀ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ। ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦਾ ਤਾਰਾ ਸੀ।"

ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਇਹ ਲਿਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਮਨ ਬਦਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਸ਼ਾਇਦ ਮੈਂ ਮਰਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਪਰ ਮੈਂ ਇਹ ਫਿਰ ਵੀ ਕਰਾਂਗਾ। ਮੈਂ ਸ਼ਾਇਦ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਵਾਰਥੀ ਵਿਅਕਤੀ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਇਸ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਰਹਿਣ ਦੇ ਲਾਇਕ ਨਹੀਂ ਹਾਂ। ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੇਰੇ ਵਰਗੇ ਲੋਕ ਸਿਰਫ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦੇਣ ਲਈ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਹੋਣ।

ਮੰਮੀ, ਡੈਡੀ ਅਤੇ ਦੀਦੀ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਮਾਫ਼ ਕਰ ਦਿਓ। ਕਾਸ਼ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਆਖਰੀ ਵਾਰ ਸੁਣ ਸਕਦਾ। ਸਾਰੇ, ਆਪਣਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ। ਮੈਂ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਹਕੀਕਤ ਤੋਂ ਭੱਜਦਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਅੱਜ, ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਭੱਜ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਇਸ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵੀ ਸਥਾਈ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਸਮਝ ਆ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਉਹ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਹੀਂ ਜੀ ਸਕਾਂਗਾ ਜਿਸ ਦਾ ਮੈਂ ਸੁਪਨਾ ਦੇਖਿਆ ਸੀ।

ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਇੱਕ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ। ਪਰ ਸ਼ਾਇਦ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਹੁਤ ਛੋਟੀ ਹੈ। ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ 'ਤੇ ਹੱਸ ਕੇ ਇਸਨੂੰ ਛੋਟਾ ਨਾ ਬਣਾਓ। ਸਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਦਿਆਲੂ ਬਣੋ ਅਤੇ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਹੈ ਉਸ ਲਈ ਸ਼ੁਕਰਗੁਜ਼ਾਰ ਰਹੋ। ਅਲਵਿਦਾ, ਦੁਨੀਆਂ।

ਮੈਂ ਐਤਵਾਰ ਦੁਪਹਿਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਫ਼ੋਨ 'ਤੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।

ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਿਤਵੀਵ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਦੀਪਕ, ਸੋਮਵਾਰ ਸਵੇਰੇ 11 ਵਜੇ ਦੇ ਕਰੀਬ ਕਾਸ਼ੀ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਐਤਵਾਰ ਦੁਪਹਿਰ ਨੂੰ ਫ਼ੋਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ, ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਹਾਲ-ਚਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਮੈਂ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਹੋ?" ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਠੀਕ ਹਾਂ। ਇੱਥੇ ਸਭ ਠੀਕ ਹੈ।" ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੋਈ ਫ਼ੋਨ ਨਹੀਂ ਆਇਆ। ਫਿਰ, ਰਾਤ ​​ਨੂੰ, ਮੈਨੂੰ ਬੀਐਚਯੂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਤੋਂ ਫ਼ੋਨ ਆਇਆ। ਦੀਪਕ ਐਸਬੀਆਈ ਵਿੱਚ ਬੈਂਕ ਮੈਨੇਜਰ ਸੀ। ਉਹ ਹੁਣ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਘਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ (ਆਪ) ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅੰਦਰ-ਅੰਦਰ ਬੇਅਦਬੀ ਵਿਰੋਧੀ ਕਾਨੂੰਨ, ਜਗਤ ਜੋਤ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਸਤਿਕਾਰ (ਸੋਧ) ਐਕਟ, 2026 ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਸੋਮਵਾਰ (29 ਜੂਨ) ਨੂੰ ਸੁਣਵਾਈ ਦੌਰਾਨ, ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਕੁਲਦੀਪ ਸਿੰਘ ਗੜਗੱਜ ਨੇ ਕਾਨੂੰਨ 'ਤੇ ਪੰਜ ਵੱਡੇ ਇਤਰਾਜ਼ ਉਠਾਏ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਬੇਅਦਬੀ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਲਈ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਉਣ 'ਤੇ ਕੋਈ ਇਤਰਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਸਿੱਖ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ, ਮਰਿਆਦਾ ਅਤੇ ਸੰਪਰਦਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ। ਜਥੇਦਾਰ ਨੇ ਦੋ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛੇ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹੇ ਬਿਨਾਂ ਹੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਸੁਣਵਾਈ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਜਥੇਦਾਰ ਨੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਦੀਆਂ ਦੋ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਚਲਾਈਆਂ। ਸਾਰੇ 'ਆਪ' ਸਿੱਖ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਵਿਧਾਇਕ ਲਿਖਤੀ ਸਪੱਸ਼ਟੀਕਰਨ ਲੈ ਕੇ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਹੋਣ ਲਈ ਨੰਗੇ ਪੈਰ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ। ਕਾਂਗਰਸ, ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦ ਵਿਧਾਇਕ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।

ਪਹਿਲਾ ਸਵਾਲ:ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਕੁਲਦੀਪ ਸਿੰਘ ਗੜਗੱਜ ਨੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਦੇ ਦੋ ਬਿਆਨ ਚਲਾਏ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ਬੇਅਦਬੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਮਾਨਸਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਿਮਾਰ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਜਾਂ ਰੱਖਿਅਕ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਆਪ' ਦੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਕੀ ਇਹ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ।

ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮੰਤਰੀ ਗੁਰਮੀਤ ਖੁੱਡੀਆਂ ਕੋਈ ਸਪੱਸ਼ਟ ਬਿਆਨ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕੇ। ਵਿਧਾਇਕ ਇੰਦਰਬੀਰ ਸਿੰਘ ਨਿੱਝਰ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਸੁਣਵਾਈ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਮੁੱਦਾ ਹੈ। ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਖੁਦ ਹਰ ਕਾਰਵਾਈ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਕਰਨ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਲਈ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਨੂੰ ਵੀ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।

ਦੂਜਾ ਸਵਾਲ:ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਕੁਲਦੀਪ ਸਿੰਘ ਗੜਗੱਜ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਨੂੰ ਕੋਈ ਇਤਰਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜੇਕਰ ਸਿੱਖਾਂ ਲਈ ਕੋਈ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਰਾਇ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਉਸ ਕਾਨੂੰਨ 'ਤੇ ਖੋਜ ਕਰਨੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਨੂੰ ਵੀ ਬੁਲਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ। ਕੀ ਕਾਨੂੰਨ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਖੋਜ 'ਤੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਨਾਲ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ? 'ਆਪ' ਵਿਧਾਇਕ ਇੰਦਰਵੀਰ ਨਿੱਝਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਸੁਝਾਅ ਮੰਗੇ ਗਏ ਸਨ ਤਾਂ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਨਿੱਝਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਮੇਟੀ ਵੱਲੋਂ ਕੋਈ ਪੱਤਰ ਨਹੀਂ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਕਾਂਗਰਸ ਵਿਧਾਇਕ ਪ੍ਰਤਾਪ ਬਾਜਵਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਮੰਗ ਸਦਨ ਵਿੱਚ ਉਠਾਈ ਸੀ, ਪਰ ਸਪੀਕਰ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। 'ਆਪ' ਵਿਧਾਇਕ ਜਗਰੂਪ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਹਿਮਤੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਪੜ੍ਹਿਆ ਨਹੀਂ। ਅਕਾਲੀ ਵਿਧਾਇਕ ਗਨੀਵ ਕੌਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਹ ਬੋਲਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹ (ਆਪ) ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਵਿਧਾਇਕ ਕੁਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਾਨੂੰਨ ਨਹੀਂ ਪੜ੍ਹਿਆ ਹੈ।

ਜਥੇਦਾਰ ਨੇ ਆਪਣਾ ਇਤਰਾਜ਼ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ।

ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਪੇਸ਼ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਕੱਲ੍ਹ 28 ਜੂਨ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮੀਟਿੰਗ ਬੁਲਾਈ ਹੈ। ਇਸ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਅਤੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਗੇ।

ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਸਕੱਤਰੇਤ ਨੇ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸਿੱਖ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਅਤੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ 29 ਜੂਨ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਹੋਣ ਲਈ ਇੱਕ ਪੱਤਰ ਭੇਜਿਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਨੂੰ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰਤ ਪੱਤਰ ਨਹੀਂ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਸੰਮਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਜ਼ਰੂਰ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਣਗੇ।

ਸਿੱਖ ਵਿਧਾਇਕ ਵਿਵਾਦ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ

ਸੂਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਿੱਖ ਵਿਧਾਇਕ ਇਸ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਧਾਰਮਿਕ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਨਵੇਂ ਵਿਵਾਦ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਫਸਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪਾਰਟੀ ਆਗੂਆਂ ਅਤੇ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ 'ਤੇ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੋਈ ਟਿੱਪਣੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ 'ਤੇ ਪੇਸ਼ ਹੋਣ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਇਸਦੇ ਸੱਦੇ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ।

ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਨੇ ਹਾਜ਼ਰੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ

ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਅਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ 29 ਜੂਨ ਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ 'ਤੇ ਹਾਜ਼ਰੀ ਭਰਨਗੇ। ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਨੇਤਾ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਬਾਜਵਾ, ਵਿਧਾਇਕ ਪ੍ਰਗਟ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਰਾਣਾ ਗੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਵੀ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਸਿੱਖਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਨਿਮਰ ਸਿੱਖਾਂ ਵਜੋਂ ਹਾਜ਼ਰੀ ਭਰਨਗੇ।

ਹੁਣ ਸਾਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ 'ਤੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਪਾਰਟੀ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਰਣਨੀਤੀ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰਨ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।

ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ (UP) ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਸਪੈਸ਼ਲ ਟਾਸਕ ਫੋਰਸ (STF) ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਕਾਮਯਾਬੀ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਲਖਨਊ ਦੇ ਬਹੁ-ਚਰਚਿਤ ਪ੍ਰਾਪਰਟੀ ਡੀਲਰ ਸੰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਕਤਲ ਕਾਂਡ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸ਼ੂਟਰ ਸੰਜੇ ਉਰਫ ਸੰਜੀਵ ਨੂੰ ਐਸ.ਟੀ.ਐਫ. ਨੇ ਇੱਕ ਪੁਲਿਸ ਮੁਕਾਬਲੇ (ਐਨਕਾਊਂਟਰ) ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਗਿਰਾਇਆ ਹੈ।

ਇਹ ਮੁਕਾਬਲਾ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਤੜਕੇ ਇੰਦਰਾ ਕੈਨਾਲ (ਨਹਿਰ) ਰੋਡ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੋਇਆ। ਐਸ.ਟੀ.ਐਫ. ਨੂੰ ਗੁਪਤ ਸੂਚਨਾ ਮਿਲੀ ਸੀ ਕਿ ਸ਼ੂਟਰ ਸੰਜੀਵ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਸੂਚਨਾ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ, ਪੁਲਿਸ ਕਪਤਾਨ (SP) ਦੀਪਕ ਕੁਮਾਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਟੀਮ ਨੇ ਇਲਾਕੇ ਦੀ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਕੀਤੀ।

ਜਦੋਂ ਬਦਮਾਸ਼ ਸੰਜੀਵ ਨੇ ਖੁਦ ਨੂੰ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਪੁਲਿਸ ਤੋਂ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਦੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਭੱਜਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਐਸ.ਟੀ.ਐਫ. ਦੀ ਟੀਮ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਕਾਰਬਾਈਨ (Carbine) ਨਾਲ ਅੰਨ੍ਹੇਵਾਹ ਫਾਇਰਿੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਵੀ ਜਵਾਬੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਦਿਆਂ ਗੋਲੀਆਂ ਚਲਾਈਆਂ। ਇਸ ਜਵਾਬੀ ਫਾਇਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸੰਜੀਵ ਨੂੰ ਗੋਲੀ ਲੱਗੀ ਅਤੇ ਉਹ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।

ਜ਼ਖਮੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਐਸ.ਟੀ.ਐਫ. ਦੇ ਜਵਾਨ ਉਸਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਡਾ. ਰਾਮ ਮਨੋਹਰ ਲੋਹੀਆ ਆਯੁਰਵਿਗਿਆਨ ਸੰਸਥਾਨ (RML Hospital) ਲੈ ਗਏ, ਪਰ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੇ ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੂੰ ਮ੍ਰਿਤਕ ਐਲਾਨ ਦਿੱਤਾ। ਦੱਸਣਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਯੂਪੀ ਪੁਲਿਸ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਖਤਰਨਾਕ ਸ਼ੂਟਰ 'ਤੇ 1 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦਾ ਇਨਾਮ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

27 ਮਈ ਦਾ ਉਹ ਦਿਨ: ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਪ੍ਰਾਪਰਟੀ ਡੀਲਰ ਦਾ ਕਤਲ?

ਸੰਜੀਵ ਦੀ ਭਾਲ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ 27 ਮਈ ਤੋਂ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਦਿਨ-ਦਿਹਾੜੇ ਇੱਕ ਖੌਫਨਾਕ ਵਾਰਦਾਤ ਨੂੰ ਅੰਜਾਮ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

27 ਮਈ ਨੂੰ ਦੁਪਹਿਰ 12:00 ਤੋਂ 12:30 ਵਜੇ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, 42 ਸਾਲਾ ਪ੍ਰਾਪਰਟੀ ਡੀਲਰ ਸੰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਆਪਣੇ ਡਰਾਈਵਰ ਪ੍ਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਲ ਪੀਜੀਆਈ (PGI) ਥਾਣਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਆਪਣੇ ਦਫ਼ਤਰ ਪਹੁੰਚੇ ਸਨ। ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਮਿਲੀ 50 ਸੈਕਿੰਡ ਦੀ ਸੀਸੀਟੀਵੀ (CCTV) ਫੁਟੇਜ ਨੇ ਇਸ ਪੂਰੀ ਵਾਰਦਾਤ ਦਾ ਪਰਦਾਫਾਸ਼ ਕੀਤਾ:

• ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਦੀ ਐਂਟਰੀ: ਸੰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਆਪਣੀ ਕਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਉਤਰ ਕੇ ਫ਼ੋਨ 'ਤੇ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੇ ਦਫ਼ਤਰ ਵੱਲ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਕਿ ਅਚਾਨਕ ਅਪਾਚੇ (Apache) ਬਾਈਕ 'ਤੇ ਸਵਾਰ ਦੋ ਨਕਾਬਪੋਸ਼ ਬਦਮਾਸ਼ ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚੇ।

• ਗੋਲੀਬਾਰੀ: ਚਿੱਟੀ ਕਮੀਜ਼ ਅਤੇ ਨੀਲੀ ਜੀਨਸ ਪਹਿਨੀ ਇੱਕ ਬਦਮਾਸ਼ (ਸੰਜੀਵ) ਸੰਦੀਪ ਦੇ ਕੋਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਕੁਝ ਕਹੇ ਤਾਬੜਤੋੜ ਫਾਇਰਿੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

• ਆਖਰੀ ਗੋਲੀ: ਪਹਿਲੀ ਗੋਲੀ ਛਾਤੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਲੱਗਦਿਆਂ ਹੀ ਸੰਦੀਪ ਸੜਕ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ। ਪਰ ਬਦਮਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਰੁਕਿਆ। ਉਸਨੇ ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ ਸੰਦੀਪ 'ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਗੋਲੀਆਂ ਚਲਾਈਆਂ ਅਤੇ ਆਖਰੀ ਗੋਲੀ ਸਿੱਧੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਦੇ ਕੋਲ ਮਾਰੀ ਤਾਂ ਜੋ ਬਚਣ ਦੀ ਕੋਈ ਉਮੀਦ ਨਾ ਰਹੇ।

• ਫਰਾਰ ਹੋਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ: ਵਾਰਦਾਤ ਦੌਰਾਨ ਦੂਜਾ ਬਦਮਾਸ਼ ਬਾਈਕ ਸਟਾਰਟ ਕਰਕੇ ਖੜ੍ਹਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਹੈਲਮੇਟ ਪਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਦਕਿ ਗੋਲੀਆਂ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸੰਜੀਵ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮੂੰਹ ਚਿੱਟੇ ਰੰਗ ਦੇ ਗਮਛੇ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਕਤਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੋਵੇਂ ਬਦਮਾਸ਼ ਮੌਕੇ ਤੋਂ ਫਰਾਰ ਹੋ ਗਏ।

ਆਸਪਾਸ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸੰਦੀਪ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਐਪੈਕਸ ਟਰਾਮਾ ਸੈਂਟਰ (Apex Trauma Center) ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਕਰਵਾਇਆ, ਜਿੱਥੇ ਇਲਾਜ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

ਅਪਰਾਧਿਕ ਪਿਛੋਕੜ: ਖਾਨ ਮੁਬਾਰਕ ਗੈਂਗ ਦਾ ਹਿੱਸਾ

ਸੰਜੀਵ ਕੋਈ ਆਮ ਅਪਰਾਧੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਬਲਕਿ ਅੰਡਰਵਰਲਡ ਦਾ ਇੱਕ ਸਰਗਰਮ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।

• ਪਿਛੋਕੜ: ਉਹ ਅੰਬੇਡਕਰਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਅਹਿਰੌਲੀ ਥਾਣਾ ਖੇਤਰ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦੇ ਪਿੰਡ ਚੱਕ ਕੋਦਾਰ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਸੀ।

• ਗੈਂਗਸਟਰ ਕਨੈਕਸ਼ਨ: ਖੁਫੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਸੰਜੀਵ ਅੰਬੇਡਕਰਨਗਰ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਐਕਟਿਵ ਰਹੇ ਨਾਮੀ ਗੈਂਗਸਟਰ ਖਾਨ ਮੁਬਾਰਕ ਅਤੇ ਦਿਲੀਪ ਵਰਮਾ ਗੈਂਗ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ।

• ਅਪਰਾਧਿਕ ਮਾਮਲੇ: ਉਸਦੇ ਖਿਲਾਫ ਅੰਬੇਡਕਰਨਗਰ, ਬਸਤੀ, ਅਯੁੱਧਿਆ ਅਤੇ ਲਖਨਊ ਸਮੇਤ ਕਈ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਨ ਮੁਕੱਦਮੇ ਦਰਜ ਸਨ।

ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦਾ ਰੋ-ਰੋ ਕੇ ਬੁਰਾ ਹਾਲ ਅਤੇ ਪੀੜਤ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ

ਸ਼ੂਟਰ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਸਦਮੇ ਵਿੱਚ

ਐਨਕਾਊਂਟਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਸੰਜੀਵ ਦੇ ਪਿੰਡ ਚੱਕ ਕੋਦਾਰ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਦਿੱਤੀ। ਖ਼ਬਰ ਸੁਣਦਿਆਂ ਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਰੋ-ਰੋ ਕੇ ਬੁਰਾ ਹਾਲ ਹੋ ਗਿਆ।

ਸੰਜੀਵ ਪੰਜ ਭਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੂਜੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਬਾਕੀ ਭਰਾ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮੌਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਬਿਮਾਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਸੰਜੀਵ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ, ਤਿੰਨ ਬੇਟੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬੇਟੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਬੇਟਾ ਸਿਲਾਈ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਬਾਕੀ ਬੱਚੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਪੀੜਤ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਰਾਹਤ

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਜੌਨਪੁਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਪ੍ਰਾਪਰਟੀ ਡੀਲਰ ਸੰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਸਤੀਸ਼ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਸ ਐਨਕਾਊਂਟਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

"ਸ਼ੂਟਰ ਦਾ ਐਨਕਾਊਂਟਰ ਹੋਣ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹੀ ਰਾਹਤ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਜਿਹੜੇ ਦੋਸ਼ੀ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਹੜੇ ਅਜੇ ਫਰਾਰ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵੀ ਇਵੇਂ ਹੀ ਐਨਕਾਊਂਟਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਭਾਵੇਂ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਥੋੜ੍ਹੀ ਲੇਟ ਹੋਈ ਹੈ, ਪਰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਸਮਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।" — ਸਤੀਸ਼ ਸਿੰਘ

ਕੇਸ ਫੈਕਟ ਫਾਈਲ (ਮੁੱਖ ਤੱਥ)

ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ (AAP) ਛੱਡ ਕੇ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ (BJP) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਰਾਜ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ ਰਾਘਵ ਚੱਢਾ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਮੰਤਰੀ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਲਵਲੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (LPU) ਦੇ ਚਾਂਸਲਰ ਅਸ਼ੋਕ ਮਿੱਤਲ ਵੀ ਇਸ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਨਵੇਂ ਚਿਹਰੇ ਦੀ ਲੋੜ ਕਿਉਂ? ਇਸ ਸਮੇਂ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਰਵਨੀਤ ਬਿੱਟੂ ਕੇਂਦਰੀ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਹਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰਾਜ ਸਭਾ ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਲ 21 ਜੂਨ ਨੂੰ ਖਤਮ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਨਾ ਹੋਣ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 6 ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ (21 ਦਸੰਬਰ ਤੱਕ) ਮੰਤਰੀ ਅਹੁਦਾ ਛੱਡਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਨਵੇਂ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰੀ ਕੈਬਨਿਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨਾ ਤੈਅ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਬਿੱਟੂ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਰਾਜ ਸਭਾ ਭੇਜੇ ਗਏ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਤਰੁਣ ਚੁੱਘ ਵੀ ਇਸ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਸਰਕਾਰੀ ਸੂਤਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਐਤਵਾਰ ਜਾਂ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਫੇਰਬਦਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਚਰਚਾ ਹੈ ਕਿ ਕੇਂਦਰੀ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਮੁਰਮੂ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕਰਕੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤੇ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਜੇ ਤੱਕ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰਤ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਹੈ।

'ਆਪ' ਦੇ 7 ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਤੋੜਨ 'ਚ ਚੱਢਾ ਦੀ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ 2022 ਦੀਆਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ 'ਆਪ' ਦੀ ਜਿੱਤ (117 ਵਿੱਚੋਂ 92 ਸੀਟਾਂ) ਲਈ ਰਾਘਵ ਚੱਢਾ ਨੇ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ। ਸਰਕਾਰ ਬਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ 2 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦਾ 'ਸੁਪਰ CM' ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਪਰ ਅਰਵਿੰਦ ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਦੇ ਜੇਲ੍ਹ ਜਾਣ ਸਮੇਂ ਜਦੋਂ ਚੱਢਾ ਯੂਕੇ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਪਰਤੇ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਗਾਵਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ 'ਆਪ' ਦੇ 7 ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜ ਕੇ ਭਾਜਪਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤਾ।

ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ ਕੀ ਫਾਇਦਾ ਹੋਵੇਗਾ?

• ਮੀਡੀਆ ਨੈਰੇਟਿਵ: ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਮੀਡੀਆ ਨੈਰੇਟਿਵ ਸੈੱਟ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਚਿਹਰਾ ਮਿਲੇਗਾ।

• 2027 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ: ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਬਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੱਢਾ 2027 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ 'ਆਪ' ਖਿਲਾਫ ਹਮਲਾਵਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨਗੇ।

• ਸ਼ਹਿਰੀ ਪ੍ਰਭਾਵ: ਚੱਢਾ ਲੁਧਿਆਣਾ ਅਤੇ ਜਲੰਧਰ ਵਰਗੇ ਸਨਅਤੀ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਰੋਬਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਪੁਲ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।

'ਆਪ' ਨੂੰ ਕੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਵੇਗਾ? ਰਾਘਵ ਚੱਢਾ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਬਣਨ ਨਾਲ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਅਤੇ ਜਥੇਬੰਦਕ ਝਟਕਾ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੇਤਾ ਨੇ 2022 ਵਿੱਚ 'ਆਪ' ਲਈ ਵੋਟਾਂ ਮੰਗੀਆਂ, ਹੁਣ ਉਹੀ ਪਾਰਟੀ ਦੀਆਂ ਕਮੀਆਂ ਗਿਣਾਏਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵੋਟਰਾਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਵਾਲ ਪੈਦਾ ਹੋਣਗੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਜੇਕਰ 'ਆਪ' ਆਗਾਮੀ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਦਾਗ਼ੀ ਜਾਂ ਨਾਰਾਜ਼ ਆਗੂ ਦੀ ਟਿਕਟ ਕੱਟਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਚੱਢਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਭਾਜਪਾ ਵਿੱਚ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਨੇ ਸੂਬੇ ਦੇ ਸਰਪੰਚਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਬਠਿੰਡਾ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਸਰਪੰਚ ਮਿਲਾਨੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੌਰਾਨ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ 15 ਅਗਸਤ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਰਪੰਚਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ 10,000 ਰੁਪਏ ਮਾਣਭੱਤਾ ਮਿਲੇਗਾ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਪਿੰਡ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਸਰਪੰਚਾਂ ਦੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਐਲਾਨ ਤੋਂ ਸੂਬੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਰਪੰਚਾਂ ਨੂੰ ਲਾਭ ਹੋਵੇਗਾ।

ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਅੱਜ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੱਡਾ ਫੈਸਲਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।"

ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੋਸਟ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ, "ਅੱਜ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਫੈਸਲਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। 15 ਅਗਸਤ ਤੋਂ ਹਰ ਸਰਪੰਚ ਨੂੰ 10,000 ਰੁਪਏ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਤਨਖਾਹ ਮਿਲੇਗੀ। ਪੰਚਾਇਤਾਂ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕਦਮ ਹਨ। ਸਰਪੰਚ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਤਨਖਾਹ ਦੇ ਹੱਕਦਾਰ ਹਨ। ਹੁਣ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਰਹਿ ਸਕਣਗੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਸਕਣਗੇ। ਜੇਕਰ ਪਿੰਡ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਹੋਣਗੇ, ਤਾਂ ਪੰਜਾਬ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਹੋਵੇਗਾ। ਅਸੀਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਰਹਾਂਗੇ... ਇਹ ਸਾਡਾ ਵਾਅਦਾ ਹੈ।"

13,225 ਸਰਪੰਚ ਚੁਣੇ ਗਏ, 3,798 ਸਰਬਸੰਮਤੀ ਨਾਲ

ਅਕਤੂਬਰ 2024 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਪੰਚਾਇਤੀ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ, ਰਾਜ ਭਰ ਦੀਆਂ 13,225 ਗ੍ਰਾਮ ਪੰਚਾਇਤਾਂ ਲਈ ਸਰਪੰਚ ਚੁਣੇ ਗਏ ਸਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, 3,798 ਸਰਪੰਚ ਸਰਬਸੰਮਤੀ ਨਾਲ (ਬਿਨਾਂ ਮੁਕਾਬਲੇ) ਚੁਣੇ ਗਏ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਬਾਕੀ ਅਹੁਦੇ ਵੋਟਾਂ ਰਾਹੀਂ ਭਰੇ ਗਏ ਸਨ। 48,861 ਪੰਚ ਵੀ ਪੰਚਾਇਤਾਂ ਲਈ ਸਰਬਸੰਮਤੀ ਨਾਲ ਚੁਣੇ ਗਏ ਸਨ।

ਸਾਰੇ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਸਰਪੰਚਾਂ ਅਤੇ ਪੰਚਾਇਤਾਂ ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਪੰਜ ਸਾਲ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੌਜੂਦਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਅਕਤੂਬਰ 2029 ਤੱਕ ਰਹੇਗਾ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਕਾਨੂੰਨੀ ਜਾਂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਪੰਚਾਇਤ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਭੰਗ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ।

ਹਰ ਮਹੀਨੇ ₹13.23 ਕਰੋੜ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ 13,225 ਸਰਪੰਚ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਸਾਰੇ ਸਰਪੰਚਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ ₹10,000 ਦਾ ਮਾਣਭੱਤਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਰਕਾਰ 'ਤੇ ਲਗਭਗ ₹13.23 ਕਰੋੜ ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ ਅਤੇ ਲਗਭਗ ₹158.7 ਕਰੋੜ ਸਾਲਾਨਾ ਦਾ ਵਾਧੂ ਵਿੱਤੀ ਬੋਝ ਪਵੇਗਾ।

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਨਖਾਹ ਹੈ।

ਸਰਪੰਚਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਮਾਣਭੱਤਾ ਮੁੱਖ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਹਰਿਆਣਾ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਰਪੰਚਾਂ ਨੂੰ ₹5,000 ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ, ਰਾਜਸਥਾਨ ₹4,800, ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ₹4,250, ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ₹4,000, ਬਿਹਾਰ ₹2,500, ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ₹1,500 ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ, ਸਰਪੰਚਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ₹1,200 ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ ਮਿਲਦਾ ਸੀ।

ਭਾਜਪਾ ਨੇਤਾ ਮਨੋਰੰਜਨ ਕਾਲੀਆ ਦੀ ਸਿਹਤ ਵਿਗੜ ਗਈ: ਉਹ ਜਲੰਧਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਏ; ਹਸਪਤਾਲ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ ਇਸ ਨਾਲ ਹਫੜਾ-ਦਫੜੀ ਮਚ ਗਈ। ਉਹ ਕੇਂਦਰੀ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਰਵਨੀਤ ਬਿੱਟੂ ਦੇ ਆਰਓਬੀ ਉਦਘਾਟਨ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਗਏ ਸਨ।

ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਹ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋਏ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਭਾਜਪਾ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੁੱਕਿਆ ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ ਹਸਪਤਾਲ ਲੈ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਡਾਕਟਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਾਲੀਆ ਨੂੰ ਕੱਲ੍ਹ ਬੁਖਾਰ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅੱਜ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਸਮਾਗਮ ਕਾਰਨ, ਉਹ ਹੋਰ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚੇ।

ਜਦੋਂ ਉਹ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੋਡੀਅਮ ਪੱਧਰ ਘੱਟ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਘੱਟ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਡਾਕਟਰ ਇਸ ਸਮੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਰੂਮ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਇਸ ਸਮੇਂ ਸਥਿਰ ਹੈ।

ਕੇਂਦਰੀ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਰਵਨੀਤ ਬਿੱਟੂ ਨੂੰ ਧਾਰਮਿਕ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਉਹ ਅੱਜ (ਬੁੱਧਵਾਰ, 24 ਜੂਨ) ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਐਸਸੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪੇਸ਼ ਹੋਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੱਖ ਸੁਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਚਾਰ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਸਿਰ ਝੁਕਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਐਸਸੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਇਹ ਕਾਰਵਾਈ ਪੁਲਿਸ ਵਿਰੁੱਧ ਇਤਰਾਜ਼ਯੋਗ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ। ਬਿੱਟੂ ਚਾਰ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕਣਗੇ: ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ (ਸੁਨਹਿਰੀ ਮੰਦਿਰ), ਫਿਲੌਰ ਵਿੱਚ ਡੇਰਾ ਬ੍ਰਹਮਦਾਸ, ਭਗਵਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਦਾ ਡੇਰਾ (ਰਾਮਤੀਰਥ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ), ਅਤੇ ਡੇਰਾ ਬੱਲਾਂ।

  ਬਿੱਟੂ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ --
ਮੈਂ ਮੁਆਫ਼ੀ ਮੰਗੀ ਅਤੇ ਵੀਡੀਓ ਡਿਲੀਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ: ਕੇਂਦਰੀ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਬਿੱਟੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਕੀਲਾਂ ਰਾਹੀਂ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਆਪਣਾ ਪੱਖ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਮੇਰੇ ਸ਼ਬਦ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ 100% ਗਲਤ ਸਨ। ਮੈਂ ਇਸ ਲਈ ਮੁਆਫ਼ੀ ਮੰਗੀ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਖਾਤੇ ਤੋਂ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਡਿਲੀਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।"

• ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਐਸਪੀ-ਰੈਂਕ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਰੋਕਿਆ: ਬਿੱਟੂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਸੰਗਰੂਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਐਸਪੀ-ਰੈਂਕ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਰੋਕਿਆ। ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਓਐਸਡੀ ਓਂਕਾਰ ਨੂੰ ਬਲੀਆ ਪੁਲਿਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਹ ਬਲੀਆ ਪੁਲਿਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਓਂਕਾਰ ਨੂੰ ਸੰਗਰੂਰ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
• ਮੈਨੂੰ ਗਾਲ੍ਹਾਂ ਕੱਢੀਆਂ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਦੁਖਦਾਈ ਸ਼ਬਦ ਕਹੇ ਗਏ: ਬਿੱਟੂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹ ਦੁਬਾਰਾ ਸੰਗਰੂਰ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਪਰ ਉੱਥੇ ਤਾਇਨਾਤ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਉਸਦਾ ਰਸਤਾ ਰੋਕ ਲਿਆ, ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਓਮਕਾਰ ਧੂਰੀ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਹ ਧੂਰੀ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਐਸਐਚਓ-ਰੈਂਕ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਉਸਦੀ ਗੱਡੀ ਉਸਦੀ ਕਾਰ ਦੇ ਅੱਗੇ ਖੜ੍ਹੀ ਕਰਕੇ ਉਸਦਾ ਰਸਤਾ ਰੋਕ ਲਿਆ। ਉਸਨੇ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਕਿ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੂੰ ਗਾਲ੍ਹਾਂ ਕੱਢੀਆਂ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਦੁਖਦਾਈ ਸ਼ਬਦ ਕਹੇ ਗਏ।
• ਬਿੱਟੂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਸਥਿਤੀ ਤਣਾਅਪੂਰਨ ਸੀ, ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਵਿਵਹਾਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਉਸਨੇ ਕੋਈ ਅਪਮਾਨਜਨਕ ਸ਼ਬਦ ਕਹੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮੀਡੀਆ ਤੋਂ ਮੁਆਫੀ ਮੰਗ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਬਿੱਟੂ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਪਾਰਟੀ ਨਾ

ਸਥਾਨਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਦੌਰਾਨ ਵਿਵਾਦ ਹੋਇਆ ਸੀ-

26 ਮਈ, 2026 ਨੂੰ, ਪੰਜਾਬ ਸਥਾਨਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਾਲੇ ਦਿਨ, ਭਾਜਪਾ ਆਗੂ ਓਂਕਾਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਧੂਰੀ (ਸੰਗਰੂਰ) ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ। ਕੇਂਦਰੀ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਰਵਨੀਤ ਸਿੰਘ ਬਿੱਟੂ ਨੂੰ ਛੁਡਾਉਣ ਅਤੇ ਧੂਰੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ, ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਸੰਗਰੂਰ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਤਿੱਖੀ ਬਹਿਸ ਹੋਈ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਦਾ ਇੱਕ ਵੀਡੀਓ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਵਾਇਰਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬਿੱਟੂ 'ਤੇ ਡਿਊਟੀ 'ਤੇ ਤਾਇਨਾਤ ਪੁਲਿਸ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਅਪਮਾਨਜਨਕ ਅਤੇ ਜਾਤੀਵਾਦੀ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਕਰਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ। ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ (ਆਪ) ਨੇ ਇਸ ਘਟਨਾ ਦੀ ਗੁੰਡਾਗਰਦੀ ਵਜੋਂ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ।

ਬਿੱਟੂ ਨੇ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੁਆਫ਼ੀ ਮੰਗੀ-ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਵਾਇਰਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪੰਜਾਬ ਐਸਸੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਖੁਦ ਨੋਟਿਸ ਲਿਆ ਅਤੇ ਬਿੱਟੂ ਨੂੰ ਤਲਬ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸੰਗਰੂਰ ਪੁਲਿਸ ਤੋਂ ਰਿਪੋਰਟ ਮੰਗੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਬਿੱਟੂ ਨੇ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਲਈ ਮੁਆਫੀ ਮੰਗੀ। ਸੰਗਰੂਰ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਵੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ।

ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਫਤਿਹਾਬਾਦ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਐਂਟੀ ਕਰੱਪਸ਼ਨ ਬਿਊਰੋ (ACB) ਜੀਂਦ ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਖਿਲਾਫ਼ ਵੱਡਾ ਐਕਸ਼ਨ ਲੈਂਦਿਆਂ ਭੱਟੂ ਥਾਣੇ ਵਿੱਚ ਤਾਇਨਾਤ ਇੱਕ ਮਹਿਲਾ ਅਸਿਸਟੈਂਟ ਸਬ-ਇੰਸਪੈਕਟਰ (ASI) ਨੂੰ 35 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਦੀ ਰਿਸ਼ਵਤ ਲੈਂਦਿਆਂ ਰੰਗੇ ਹੱਥੀਂ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਰਿਸ਼ਵਤ ਲੈਣ ਲਈ ਇੱਕ ਆਮ ਔਰਤ ਨੂੰ ਵਿਚੋਲਣ (Middlewoman) ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਏਸੀਬੀ ਨੇ ਉਸ ਵਿਚੋਲਣ ਨੂੰ ਵੀ ਮੌਕੇ ਤੋਂ ਦਬੋਚ ਲਿਆ ਹੈ।

ਲਗਾਤਾਰ ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਏਸੀਬੀ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇਸ ਕਾਰਵਾਈ ਨੇ ਪੁਲਿਸ ਮਹਿਕਮੇ ਵਿੱਚ ਹੜਕੰਪ ਮਚਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਮਾਮਲੇ ਦਾ ਪਿਛੋਕੜ: ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਪਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਦਬਾਅ ਏਸੀਬੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੋਵਾਂ ਧਿਰਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਮਝੌਤਾ (Compromise) ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਜਾਂਚ ਅਧਿਕਾਰੀ (IO) ਵਜੋਂ ਤਾਇਨਾਤ ASI ਤਲਵਿੰਦਰ ਕੌਰ ਪੀੜਤ ਧਿਰ 'ਤੇ 2 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੇਣ ਦਾ ਲਗਾਤਾਰ ਦਬਾਅ ਬਣਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਕਰਤਾ ਨੇ ਇੰਨੀ ਵੱਡੀ ਰਕਮ ਦੇਣ ਤੋਂ ਅਸਮਰੱਥਾ ਜਤਾਈ, ਤਾਂ ਆਖਰਕਾਰ ਸੌਦਾ 35 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਵਿੱਚ ਤੈਅ ਹੋਇਆ।

ਕੌਣ ਹੈ ਵਿਚੋਲਣ ਕਸਤੂਰੀ ਦੇਵੀ? ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਇਸ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਸੂਲੀ ਵਿੱਚ ਕਸਤੂਰੀ ਦੇਵੀ ਨਾਮ ਦੀ ਔਰਤ ਵਿਚੋਲਣ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਏਸੀਬੀ ਮੁਤਾਬਕ, ਕਸਤੂਰੀ ਦੇਵੀ ਦਾ ਪੁਲਿਸ ਵਿਭਾਗ ਨਾਲ ਕੋਈ ਲੈਣਾ-ਦੇਣਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਉਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਵਿਅਕਤੀ ਹੈ। ASI ਵੱਲੋਂ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਪੈਸੇ ਦੇ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਖੁਦ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਾ ਫਸ ਸਕੇ।

ਸਿਲਸਿਲੇਵਾਰ ਜਾਣੋ ਕਿਵੇਂ ਵਿਛਾਇਆ ਗਿਆ ਜਾਲ:

• ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੋਂ ਤਾਇਨਾਤ ਸੀ ਮਹਿਲਾ ਅਫ਼ਸਰ: ASI ਤਲਵਿੰਦਰ ਕੌਰ ਪਿਛਲੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੋਂ ਭੱਟੂ ਥਾਣੇ ਦੇ ਮਹਿਲਾ ਸੈੱਲ ਵਿੱਚ ਤਾਇਨਾਤ ਸੀ।

• 2 ਲੱਖ ਤੋਂ 35 ਹਜ਼ਾਰ ਤੱਕ ਦੀ ਡੀਲ: ਕਸਤੂਰੀ ਦੇਵੀ ਨੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤਕਰਤਾ ਤੋਂ 2 ਲੱਖ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਸ਼ਿਕਾਇਤਕਰਤਾ ਨੇ ਸਾਰੀ ਗੱਲਬਾਤ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰ ਲਈ ਅਤੇ ਏਸੀਬੀ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 35 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਵਿੱਚ ਸੌਦਾ ਤੈਅ ਕਰਕੇ ਜਾਲ ਵਿਛਾਇਆ ਗਿਆ।

• ਥਾਣੇ ਵਿੱਚ ਪੰਚਾਇਤ ਅਤੇ ਇਸ਼ਾਰਾ: ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਥਾਣੇ ਵਿੱਚ ਦੋਵਾਂ ਧਿਰਾਂ ਦੀ ਪੰਚਾਇਤ ਬੁਲਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਪੰਚਾਇਤ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ASI ਤਲਵਿੰਦਰ ਕੌਰ ਨੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤਕਰਤਾ ਨੂੰ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, "ਤੁਸੀਂ ਕਸਤੂਰੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਮਿਲ ਲਵੋ, ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।"

• ਰੰਗੇ ਹੱਥੀਂ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ: ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤਕਰਤਾ ਨੇ ਕਸਤੂਰੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ 35 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਉਹ ਪੈਸੇ ਅੱਗੇ ASI ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਤਿਆਰ ਖੜ੍ਹੀ ਏਸੀਬੀ ਜੀਂਦ ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਹੀ ਰੰਗੇ ਹੱਥੀਂ ਦਬੋਚ ਲਿਆ।

ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਟੋਹਾਣਾ ਦਾ ਸਬ-ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਵੀ ਹੋਇਆ ਸੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਠੀਕ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ (ਸੋਮਵਾਰ) ਏਸੀਬੀ ਨੇ ਟੋਹਾਣਾ ਸਦਰ ਥਾਣੇ ਵਿੱਚ ਤਾਇਨਾਤ ਸਬ-ਇੰਸਪੈਕਟਰ (SI) ਮਹਿੰਦਰ ਨੂੰ ਵੀ 35 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਦੀ ਰਿਸ਼ਵਤ ਲੈਂਦਿਆਂ ਕਾਬੂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ACB ਇੰਚਾਰਜ ਵਿਜੇਂਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ SI ਮਹਿੰਦਰ ਰੋਡਵੇਜ਼ ਦੇ ਫਰਜ਼ੀ ਬੱਸ ਪਾਸ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਰਾਕੇਸ਼ ਨਾਮ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤਕਰਤਾ ਦੇ ਘਰ ਜਾ ਕੇ ਧਮਕੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਕਿ "ਜਾਂ ਤਾਂ 72 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਦੇ ਦਿਓ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਅੰਦਰ (ਜੇਲ੍ਹ) ਕਰ ਦੇਵਾਂਗਾ।" ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 35 ਹਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਸੌਦਾ ਤੈਅ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਏਸੀਬੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਪੈਸੇ ਲੈਂਦਿਆਂ ਫੜ ਲਿਆ।

ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਏਸੀਬੀ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਖਿਲਾਫ਼ ਜ਼ੀਰੋ ਟਾਲਰੈਂਸ (Zero Tolerance) ਦੀ ਨੀਤੀ 'ਤੇ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਖਵਾਜਾ ਆਸਿਫ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ ਸਿੰਧੂ ਜਲ ਸੰਧੀ (Indus Waters Treaty) ਨੂੰ ਮੁਲਤਵੀ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਗਿੱਦੜ ਭੱਬਕੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਨਿਊਜ਼ ਚੈਨਲ ARY ਨਿਊਜ਼ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦਿਆਂ ਆਸਿਫ ਨੇ ਧਮਕੀ ਭਰੇ ਲਹਿਜੇ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਜਲ ਸੁਰੱਖਿਆ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਭਾਰਤ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਜੰਗ ਛੇੜ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਭਾਰਤ 'ਤੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਕਿ ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਵਿੱਚ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰਣਨੀਤਕ ਹਥਿਆਰ ਵਜੋਂ ਵਰਤ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਬਿਆਨ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਕੀ ਨਵੇਂ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਹੋਏ ਹਨ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਨੇ ਕਿਉਂ ਮੁਲਤਵੀ ਕੀਤੀ 1960 ਦੀ ਸੰਧੀ?

ਗੌਰਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਅਪ੍ਰੈਲ 2025 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਗਾਮ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ 26 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਖ਼ਤ ਰੁਖ ਅਖਤਿਆਰ ਕਰਦਿਆਂ ਭਾਰਤ ਨੇ 1960 ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਿੰਧੂ ਜਲ ਸੰਧੀ ਨੂੰ ਮੁਲਤਵੀ (Suspend) ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਆਪਣੀ ਸਰਜ਼ਮੀਨ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਅੱਤਵਾਦ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕੋਈ ਠੋਸ ਅਤੇ ਨਿਰਣਾਇਕ ਕਾਰਵਾਈ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਇਸ ਸੰਧੀ ਨੂੰ ਬਹਾਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘਾ ਹੋਇਆ ਜਲ ਸੰਕਟ

ਇਸ ਸਮੇਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਗੰਭੀਰ ਜਲ ਸੰਕਟ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਸਿੰਧ ਅਤੇ ਬਲੂਚਿਸਤਾਨ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਿੱਲਤ ਹਾਹਾਕਾਰ ਮਚਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਿੰਧ ਦੇ ਸਿੰਚਾਈ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਤਾਜ਼ਾ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਨਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੱਦ ਤੱਕ ਡਿੱਗ ਗਿਆ ਹੈ:

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸਿੰਚਾਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਮੰਨੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸੁੱਕੂਰ ਬੈਰਾਜ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਲਗਾਤਾਰ ਘਟ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਦੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਬਾਹ ਹੋਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।

ਕੀ ਹੈ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਿੰਧੂ ਜਲ ਸਮਝੌਤਾ?

ਸਿੰਧੂ ਨਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 6 ਨਦੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ — ਸਿੰਧੂ, ਜੇਹਲਮ, ਚਿਨਾਬ, ਰਾਵੀ, ਬਿਆਸ ਅਤੇ ਸਤਲੁਜ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਦੀਆਂ ਦਾ ਘੇਰਾ ਲਗਭਗ 11.2 ਲੱਖ ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਵੰਡ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ:

• ਪਾਕਿਸਤਾਨ: 47% ਜ਼ਮੀਨ

• ਭਾਰਤ: 39% ਜ਼ਮੀਨ

• ਚੀਨ: 8% ਜ਼ਮੀਨ

• ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ: 6% ਜ਼ਮੀਨ

ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਦੀਆਂ 'ਤੇ ਲਗਭਗ 30 ਕਰੋੜ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। 1947 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵੰਡ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵਿਵਾਦ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। 1948 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ ਪਾਣੀ ਰੋਕੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਸਾਲ 1951 ਤੋਂ 1960 ਤੱਕ ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ (World Bank) ਦੀ ਵਿਚੋਲਗੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, 19 ਸਤੰਬਰ 1960 ਨੂੰ ਕਰਾਚੀ ਵਿਖੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਯੂਬ ਖਾਨ ਦਰਮਿਆਨ ਇਸ ਸੰਧੀ 'ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਇਸ ਤਹਿਤ ਤਿੰਨ ਪੂਰਬੀ ਨਦੀਆਂ (ਰਾਵੀ, ਬਿਆਸ, ਸਤਲੁਜ) ਦਾ ਕੰਟਰੋਲ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਪੱਛਮੀ ਨਦੀਆਂ (ਸਿੰਧੂ, ਜੇਹਲਮ, ਚਿਨਾਬ) ਦਾ ਪਾਣੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਸੰਧੀ ਮੁਲਤਵੀ ਹੋਣ ਦਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ 'ਤੇ ਘਾਤਕ ਅਸਰ

ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ ਸੰਧੀ ਨੂੰ ਮੁਲਤਵੀ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਨਾਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਹੋਂਦ 'ਤੇ ਸੰਕਟ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ:

• ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੀ ਤਬਾਹੀ: ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ 90% ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯਾਨੀ ਲਗਭਗ 4.7 ਕਰੋੜ ਏਕੜ ਰਕਬਾ ਸਿੰਚਾਈ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿੰਧੂ ਨਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ।

• ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦਾ ਸੰਕਟ: ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਕੌਮੀ ਆਮਦਨ (GDP) ਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ 23% ਹੈ ਅਤੇ 68% ਪੇਂਡੂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਬਾਦੀ ਦੀ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਇਸੇ ਨਾਲ ਚੱਲਦੀ ਹੈ।

• ਬਿਜਲੀ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ: ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੰਗਲਾ ਅਤੇ ਤਾਰਬੇਲਾ ਹਾਈਡ੍ਰੋਪਾਵਰ ਡੈਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਭਾਰੀ ਕਮੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਬਿਜਲੀ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ 30% ਤੋਂ 50% ਤੱਕ ਦੀ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਉਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਦਯੋਗਿਕ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣਗੇ।

ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਲਖਨਊ ਦੇ ਅਲੀਗੰਜ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੋਚਿੰਗ ਸੈਂਟਰ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਭਿਆਨਕ ਅੱਗ ਕਾਰਨ 15 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਦਰਦਨਾਕ ਹਾਦਸੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਯੋਗੀ ਆਦਿੱਤਿਆਨਾਥ ਨੇ ਸਖ਼ਤ ਐਕਸ਼ਨ ਲਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਦੌਰੇ (ਅਲੀਗੜ੍ਹ, ਆਗਰਾ, ਹਾਥਰਸ) ਰੱਦ ਕਰਕੇ ਸਿੱਧਾ ਲਖਨਊ ਪਹੁੰਚੇ।

ਮੁਆਵਜ਼ੇ ਦਾ ਐਲਾਨ:

• ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਵੱਲੋਂ: ਮ੍ਰਿਤਕਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਹਤ ਫੰਡ ਵਿੱਚੋਂ 2-2 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ।

• ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਵੱਲੋਂ: ਮ੍ਰਿਤਕਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ 5-5 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਅਤੇ ਜ਼ਖਮੀਆਂ ਨੂੰ 50-50 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਮਦਦ।

ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਕਾਰਵਾਈ ਅਤੇ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀਆਂ: ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਵਰਤਣ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਵਿੱਚ 3 ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਵਿਭਾਗ ਤੇ LDA ਦੇ 4 ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮੁਅੱਤਲ (ਸਸਪੈਂਡ) ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

• ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਮੁਲਜ਼ਮ: ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਉਪਾਧਿਆਏ, ਵਰਿੰਦਰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਸ਼ੁਕਲਾ, ਅਤੇ ਤੁਸ਼ੋਕ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜਾਇਸਵਾਲ।

• ਮੁਅੱਤਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਧਿਕਾਰੀ: ਗੌਰਵ ਕੁਮਾਰ (ਬਿਜਲੀ ਵਿਭਾਗ), ਕਮਲੇਂਦਰ ਕੁਮਾਰ ਸਿੰਘ (ਅਗਨੀਸ਼ਮਨ ਅਧਿਕਾਰੀ), ਅਨਿਲ ਕੁਮਾਰ (AE, LDA), ਅਤੇ ਪ੍ਰਮੋਦ ਪਾਂਡੇ (JE, LDA)।

SIT ਦਾ ਗਠਨ ਅਤੇ ਹਾਦਸੇ ਦੇ ਕਾਰਨ: ਘਟਨਾ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਵਧੀਕ ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਤੇ ਲਖਨਊ ਜ਼ੋਨ ਦੇ ADG ਪ੍ਰਵੀਨ ਕੁਮਾਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ SIT ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ 7 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਪਣੀ ਰਿਪੋਰਟ ਸੌਂਪੇਗੀ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ ਕਿ ਬਿਲਡਿੰਗ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਐਗਜ਼ਿਟ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਦਫ਼ਤਰ ਦਾ ਮੇਨ ਗੇਟ ਬਾਇਓਮੀਟ੍ਰਿਕ (ਅੰਗੂਠੇ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ) ਨਾਲ ਖੁੱਲ੍ਹਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਸ਼ਾਰਟ ਸਰਕਟ/ਅੱਗ ਕਾਰਨ ਆਟੋਮੈਟਿਕ ਲਾਕ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਲੋਕ ਅੰਦਰ ਫਸ ਗਏ।